تبلیغات
RF2268AM - مطالب ا.س.اطلاعاتی مدیریت
چهارشنبه 25 دی 1392

تعریفی کوتاه از نانو تکنولوزی

   نوشته شده توسط: عارف محمدی    نوع مطلب :ا.س.اطلاعاتی مدیریت ،

در سالهای اخیر، پیشرفتهای تکنولوژی وسایل و مواد با ابعاد بسیار کوچک به دست آمده است و به سوی تحولی فوق العاده که تمدن بشر را تا پایان قرن دگرگون خواهد کرد ، پیش می رود . برای درک بهتر اندازه های مادون ریز ، قطر موی سر انسان را که یک دهم میلیمتر است در نظر بگیرید ، یک نانومتر صدهزار برابر کوچکتراست . تکنولوژی و مهندسی در قرن پیش رو با وسایل ، اندازه گیریها و تولیداتی سروکار خواهد داشت که چنین ابعاد مادون ریزی دارند . درحال حاضر پروسه هایی در ابعاد چند مولکول قابل طراحی و کنترل است . همچنین خواص مکانیکی ، شیمیایی ، الکتریکی ، مغناطیسی ، نوری و... مواد در لایه ها در حدود ابعاد نانومتر قابل درک و تحلیل و سنجش است .

تکنولوژی درقرن گذشته در هرچه ریزتر کردن تولیدات تکنولوژیکی پیشرفت چشمگیری داشت ، بطوریکه به مزاح گفته شد که دیگر کشف ذرات ریز اتمی ( Sub-Atomic ) نه تنها جایزه نوبل ندارد ، بلکه به آن جریمه هم تعلق می گیرد ! تکنولوژی نو درقرن حاضر مسیر عکس را طی می کند . یعنی مواد مادون ریز را باید ترکیب کرد تا دانه های بزرگتر کارآمد به وجود آ ورد
درست همان روشی که در طبیعت برای تولید کردن حاکم است . مجموعه های طبیعی ، ترکیبی از دانه های مادون ریز قابل تشخیص با خواص مشابه و یا متفاوت با اندازه های در حدود نانو است .

اثر تحقیقات در فناوریهای مادون ریز هم اکنون در درمان بیماریها و یا دست یافتن به مواد جدید به ظهور رسیده است . موارد بسیاری در مرحله تحقیقات کاربردی و آزمایشی است .اکنون ساخت رایانه های بسیار کوچکتر و میلیونها بار سریعتر در دستور کار موسسات تحقیقاتی قرار دارد .

در بیانی کوتاه نانوتکنولوژی یک فرایند تولید مولکولی است . همانطور که طبیعت مجموعه ها را بطور خودکار مولکول به مولکول ساخته و روی هم مونتاژ کرده است ، دانشمندان این علم هم باید برای تولید محصولات جدید ، با این اعتقاد که هرچه در طبیعت تولید شده قابل تولید در آزمایشگاه نیز هست ، نظیر طبیعت راهی پیدا کنند . البته منظور این نیست که چند هسته از مواد راپیدا کنند و با رساندن انرژی و خوراک پس از چند سال یک نیروگاه از آن ساخته شود که شهری را برق دهد . بلکه برای ترکیب و تکامل خودکار تولیدات مادون ریزکه به نحوی در مجموعه های بزرگتر مصرف دارد ، راهیابی شود . در اندازه های مادون ریز ، روشها و ابزارآلات متعارف فیزیکی مانند تراشیدن و خم کردن و سوراخ کردن و...جوابگو تیستند .

برای ساختن ماشینهای ملکولی باید روش پروسه های طبیعی را دنبال کرد . با تهیه نقشه های ساختاری بدن یعنی آرایش ژنها و DNA که ژنم نامیده شده است و به موازات آن دست یافتن به تکنولوژی مادون ریز ، در دراز مدت تحولات بسیاری در هستی ایجاد خواهد شد . تولید مواد جدید ، گیاهان ، جانداران و حتی انسان متحول خواهد شد . اشکالات ساختاری موجودات در طبیعت رفع می شود و با ترکیب و خواص اورگانیک گیاهان و جانوران ، موجودات جدیدی با خواص فوق العاده و شخصیتهای متفاوت بوجود خواهد آمد .آینده علوم و مهندسی که چندین گرایشی Multi- Disciplinary است ، به طرف تولید ماشینهای مولکولی سوق داده خواهد شد تا در نهایت بتواند مجموعه های کارآیی از پیوندهای ارگانیک و سایبریک را عرضه نماید .

هستی را به رایانه ( سخت افزار ) و برنامه ( نرم افزار ) که دو پدیده مختلف ولی ادغام شده هستند ، می توان تشبیه کرد . سخت افزار مصداق ماده ( اغلب اتم هیدروژن ) و نرم افزار یا برنامه ، قابلیت نهفته در خلقت آن است .

اتم به نظر ساده و ابتدایی هیدروژن در طی میلیاردها سال با قابلیت نهفته در خود توانسته است میلیونها نوع آرایش مختلف را در هستی بوجود آورد . بشر از بوجود آوردن اساس ماده عاجز است . ولی در برنامه ریزیهای جدید و یافتن اشکال دیگری از آنچه در طبیعت وجود دارد ، پیش خواهد رفت . طبیعت را خواهد شناخت و به اصطلاح ، قفلهای شگفت آور آن را باز خواهد کرد . احتمالا انسان در شرایط مناسبتری از درجه حرارت و فشار که درتشکیل طبیعی مواد مختلف از هیدروژن لازم است ، بتواند اتمهای مورد نباز خود را تولید کند ، سیارات دیگری را در نهایت در اختیار بگیرد و بعید نیست که انسانهای آینده بتوانند در نیمه های راه ابدیت در اکثر نقاط جهان هستی و کهکشانها سکنی گزینند.

به احتمال زیاد قبل از پایان هزاره سوم انسانها در بدن خود انواع لوازم مصنوعی و دیجیتالی راخواهند داشت. . از بیماری ، پیری ، درد ستون فقرات ، کم حافظه ای و... رنج نخواهند برد .قابلیت فهم و تحلیل اطلاعات در مغز آنها در مقایسه با امروز بی نهایت خواهد شد . در هزاره های آینده انسانهای طبیعی مانند امروز احتمالا برای مطالعات پژوهشی نگهداری شده و به نمونه های آزمایشگاهی و بطور حتم قابل احترام تبدیل خواهند شد و مردمان آینده از اینهمه درد و ناراحتی که اجداد آنها در هزاره های قبل کشیده اند ، متعجب و متاثر خواهند بود .

چه انتظاری باید از نانوتکنولوژی داشت :

این تکنولوژی جدید توانایی آن را دارد که تاثیری اساسی بر کشورهای صنعتی در دهه های آینده بگذارد . در اینجا به برخی از نمونه های عملی در زمینه نانوتکنولوژی اشاره می شود .

انتظار می رود که مقیاس نانومتر به یک مقیاس با کارایی بالا و ویژگیهای منحصربفرد ،محصولاتی ساخته می شود که روش شیمی سنتی پاسخگوی این امر نمی تواند باشد .

· نانوتکنولوژی می تواند باعث گسترش فروش سالانه بسیار زیاد برای صنعت نیمه هادیها و مدارهای مجتمع ، طی 10 تا 15 سال آینده شود .

· نانوتکنولوژی ، مراقبتهای بهداشتی ، طول عمر ، کیفیت و تواناییهای جسمی بشر را افزایش خواهد داد .

· تقریبا نیمی از محصولات دارویی در 10 تا 15 سال آینده متکی به نانوتکنولوژی خواهد بود که این امر ، خود میلیونها دلار نقدینگی را به گردش درخواهد آورد .

· کاتالیستهای نانوساختاری در صنایع پتروشیمی دارای کاربردهای فراوانی هستند که پیش بینی شده است این دانش ، سالانه میلیارد ها دلار را طی 10 تا 15 سال آینده تحت تاثیر قرار دهد .

· نانوتکنولوژی موجب توسعه محصولات کشاورزی برای یک جمعیت عظیم خواهد شد و راههای اقتصادی تری را برای تصویه و نمک زدایی آب و بهینه سازی راههای استفاده از منابع انرژیهای تجدید پذیر همچون انرژی خورشیدی ارائه می نماید . بطور مثال استفاده از یک نوع انباره جریان گذرا با الکترودهای نانولوله کربنی که اخیرا آزمایش گردید و از رسانه ها خبر آن را شنیدیم، نشان داد که این روش 10 بار کمتر آب دریا را نمک زدایی می کند .

· انتظار می رود که نانوتکنولوژی نیاز بشر را به مواد کمیاب کمتر کرده و با کاستن آلاینده ها ، محیط زیستی سالمتر را فراهم کند . برای مثال مطالعات نشان می دهد در طی 10 تا 15 سال آینده ، روشنایی حاصل از پیشرفت نانوتکنولوژی ،مصرف جهانی انرژی را تا 10 درصد کاهش داده ، باعث صرفه جویی سالانه 100 میلیارد دلار و همچنین کاهش آلودگی هوا به میزان 200 میلیون تن کربن شود.

در چند سال گذشته بازارچند میلیارد دلاری برپایه نانوتکنولوژی کسترش یافته اند . برای مثال در ایالات متحده ، IBM برای هد دیسکهای سخت ، یک سری حسگرهای مغناطیسی را ابداع کرده است .

Eastern Kodak و 3M تکنولوژی ساخت فیلمهای نازک نانو ساختاری را به وجود آورده اند . شرکت Mobil کاتالیستهای نانو ساختاری را برای دستگاههای شیمیایی تولید کرده است و شرکت Merck ، داروهای نانوذره ای را عرضه کرده است . تویوتا در ژاپن مواد پلیمری تقویت شده نانوذره ای را برای خودروها و Samsung Electronics در کره ، در حال کار بر روی سطح صفحات نمایش توسط نانولوله های کربنی هستند . بشر درست در ابتدای مسیر قرار دارد و فقط چندین محصول تجاری از نانوساختارهای یک بعدی بهره می گیرند ( نانو ذرات ، نانو لوله ها ، نانو لایه و سوپر لاستیکها ) . نظزیات جدید و روشهای مقرون به صرفه تولید نانوساختارهای دو و سه بعدی از موضوعات مورد بررسی آینده می باشند.

نانو تکنولوژی یا کاربرد فناوری در مقیاس یک میلیونیم متر، جهان حیرت انگیزی را پیش روی دانشمندان قرار داده است که در تاریخ بشریت نظیری برای آن نمی توان یافت. پیشرفتهای پرشتابی که در این عرصه بوقوع می پیوندد، پیام مهمی را با خود به همراه آورده است: بشر در آستانه دستیابی به توانایی های بی بدیلی برای تغییر محیط پیرامون خویش قرار گرفته است و جهان و جامعه ای که در آینده ای نه چندان دور به مدد این فناوری جدید پدیدار خواهد شد، تفاوت هایی بنیادین با جهان مالوف آدمی در گذشته خواهد داشت.

به گزارش ایرنا نانو تکنولوژی نظیر هر فناوری دیگری چونان یک تیغ دولبه است که می توان از آن در مسیر خیر و صلاح و یا نابودی و فنا استفاده به عمل آورد. گام اول در راه بهره گیری از این فناوری شناخت دقیق تر خصوصیات آن و آشنایی با قابلیت های بالقوه ای است که در خود جای داده است. در خصوص نانو تکنولوژی یک نکته را می توان به روشنی و بدون ابهام مورد تاکید قرار داد: این فناوری جدید هنوز، حتی برای متخصصان، شناخته شده نیست و همین امر هاله ابهامی را که آن را در برگرفته ضخیمتر می کند و راه را برای گمانزنی های متنوع هموار می سازد.

کسانی بر این باورند که این فناوری نظیر هیولایی فرانکشتین در داستان مری شلی و یا همانند جعبه پاندورا در اسطوره های یونان باستان، مرگ و نابودی برای ابنای بشر درپی دارد. در مقابل گروهی نیز معتقدند که به مدد توانایی های حاصل از این فناوری می توان عالم را گلستان کرد.

در حال حاضر 450 شرکت تحقیقاتی- تجاری در سراسر جهان و 270 دانشگاه در اروپا، آمریکا و ژاپن با بودجه ای که در مجموع به 4 میلیارد دلار بالغ می شود سرگرم انجام تحقیقات در عرصه نانو تکنولوژی هستند. در این قلمرو اتمها و ذرات رفتاری غیرمتعارف از خود به نمایش می گذارند و از آنجا که کل طبیعت از همین ذرات تشکیل شده، شناخت نحوه عمل آنها، به یک معنا شناخت بهتر نحوه شکل گیری عالم است. به این ترتیب دانشمندانی که در این قلمرو به کاوش مشغولند، به یک اعتبار با ذهن و ضمیر خالق هستی و نقشه شگفت انگیز او در خلقت عالم آشنایی پیدا می کنند، اما از آنجا که دانایی توانایی به همراه می آورد، شناسایی رازهای هستی می تواند توان فوق العاده ای را در اختیار کاشفان این رازها قرار دهد. تحقیق در قلمرو نانو تکنولوژی از اواخر دهه 1950 آغاز شد و در دهه 1990 نخستین نتایج چشمگیر از رهگذر این تحقیقات عاید گردید.

از جمله آنکه یک گروه از محققان شرکت آی بی ام موفق شدند35 اتم گزنون را بر روی یک صفحه از جنس نیکل جای دهند و با کمک این تک اتمها نامی را بر روی صفحه نیکلی درج کنند. محققان دیگر به بررسی درباره ساختارهای ریز موجود در طبیعت نظیر تار عنکبوت ها و رشته های ابریشم پرداختند تا بتوانند موادی نازک تر و مقاوم تر تولید کنند. در این میان ساخت یک نوع مولکول جدید کربن موسوم به باکمینسترفولرین یا کربن- 60 راه را برای پژوهشهای بعدی هموارتر کرد. محققان با کمک این مولکول که خواص حیرت انگیز آن هنوز در درست بررسی است، لوله های موئینه ای در مقیاس نانو ساخته اند که می تواند برای ایجاد ساختارهای مختلف در تراز یک میلیونیم متر مورد استفاده قرار گیرد. بررسی هایی که در ابعاد نانو بر روی مواد مختلف صورت گرفته و خواص تازه ای را آشکار کرده است. به عنوان مثال ذرات سیلیکن در این ابعاد از خود نور ساطع می کنند و لایه های فولاد در این مقیاس از استحکام بیشتری در قیاس با صفحات بزرگتر این فلز برخوردارند.

برخی شرکتها از هم اکنون بهره برداری از برخی یافته های نانوتکنولوژی را آغاز کرده اند. به عنوان نمونه شرکت آرایشی اورال از مواد نانو در محصولات آرایشی خود استفاده می کند تا بر میزان تاثیر آنها بیفزاید. ساخت دیودهای نوری با استفاده از مواد نانو موجب می شود تا 80درصد در هزینه برق صرفه جویی شود. توپهای تنیسی که با کربن 60 ساخته شده و روانه بازار گردیده سبکتر و مستحکمتر از توپهای عادی است. شرکتهای دیگر با استفاده از مواد نانو پارچه هایی تولید کرده اند که با یک بار تکاندن آنها می توان حالت اتوی اولیه را به آنها بازگرداند و همه چین و چروکهایشان را زایل کرد. با همین یک بار تکان همه گردوخاکی که به این پارچه ها جذب شده اند نیز پاک می شوند. نوارهای زخم بندی هوشمندی با این مواد درست شده که به محض مشاهده نخستین علائم عفونت در مقیاس مولکولی، پزشکان را مطلع می سازند.

از همین نوع مواد همچنین لیوانهایی تولید شده که قابلیت خود- تمیزکردن دارند. لنزها و عدسیهای عینک ساخته شده از جنس مواد نانو ضد خش هستند و یک گروه از محققان تا آنجا پیش رفته اند که درصددند با مواد نانو پوششهای مناسبی تولید کنند که سلولهای حاوی ویروسهای خطرناک نظیر ویروس ایدز را در خود می پوشاند و مانع خروج آنها می شود. مهمترین نکته درباره موقعیت کنونی فناوری نانو آن است که اکنون دانشمندان این توانایی را پیدا کرده اند که در تراز تک اتمها به بهره گیری از آنها بپردازند و این توانایی بالقوه می تواند زمینه ساز بسیاری از تحولات بعدی شود. یک گروه از برجسته ترین محققان در حوزه نانوتکنولوژی بر این اعتقادند که می توان بدون آسیب رساندن به سلولهای حیاتی، در درون آنها به کاوش و تحقیق پرداخت. شیوه های کنونی برای بررسی سلولها بسیار خام و ابتدایی است و دانشمندان برای شناخت آنچه که در درون سلول اتفاق می افتد ناگزیرند سلولها را از هم بشکافند و در این حال بسیاری از اطلاعات مهم مربوط به سیالهای درون سلول یا ارگانلهای موجود در آن از بین می رود.

یک گروه از محققان که در گروهی موسوم به اتحاد سیستمهای زیستی گرد آمده اند، سرگرم تکمیل ابزارهای ظریفی هستند که هدف آن بررسی اوضاع و احوال درون سلول در زمان واقعی و بدون آسیب رساندن به اجزای درونی سلول یا مداخله در فعالیت بخشهای داخلی آن است. ابزاری که این گروه مشغول ساخت آن هستند ردیف هایی از لوله ها یا سیمهای بسیار ظریفند که قادرند وظایف مختلفی را به انجام برسانند از جمله آنکه هزاران پروتئینی را که به وسیله سلولها ترشح می شود شناسایی کند. گروههای دیگر از محققان نیز به نوبه خود سرگرم تولید دستگاهها و ابزارهای دیگر برای انجام مقاصد علمی دیگر هستند.

به عنوان نمونه یک گروه از محققان سرگرم تکمیل فیبرهای نوری در ابعاد نانو هستند که قادر خواهند بود مولکولهای مورد نظر را شناسایی کنند. گروهی نیز دستگاهی را دردست ساخت دارند که با استفاده از ذرات طلا می تواند پروتئین های معینی را فعال سازد یا از کار بیندازد. به اعتقاد پژوهشگران برای آنکه بتوان از سلولها در حین فعالیت واقعی آنها اطلاعات مناسب به دست آورد، باید شیوه تنظیم آزمایشها را مورد تجدیدنظر اساسی قرار داد. سلولها در فعالیت طبیعی خود امور مختلفی را به انجام می رسانند: از جمله انتقال اطلاعات و علائم و داده ها میان خود، ردوبدل کردن مواد غذایی و بالاخره سوخت و ساز و اعمال حیاتی. یک گروه از روش تازه ای موسوم به الگوی انتقال ابر - شبکه استفاده کرده اند که ساخت نیمه هادیهای نانومتری به قطر تنها 8 نانومتر را امکان پذیر می سازد. هریک از این لوله های بسیار ریز بالقوه می توانند یک پادتن خاص یا یک بخش کوچک از رشته دی ان ای بر روی خود جای دهند.

با کمک هر تراشه می توان 1000 آزمایش متفاوت بر روی یک سلول انجام داد. برای دستیابی به موفقیت کامل باید بر برخی از محدودیتها غلبه شود، ازجمله آنکه درحال حاضر برای بررسی سلولها باید آنها را در درون مایعی قرار داد که مصنوعاً محیط زیست طبیعی سلولها را بازسازی می کند، اما یون موجود در این مایع می تواند سنجنده های موئینه را از کار بیندازد. برای رفع مشکل، محققان سلولها را درون مایعی جای می دهند که چگالی یون آن کمتر است. گروههای دیگری از محققان نیز در تلاشند تا ابزارهای مناسب در مقیاس نانو برای بررسی جهان سلولها ابداع کنند. یکی از این ابزارها چنانکه اشاره شد یک فیبر نوری است که ضخامت نوک آن 40 نانومتر است و بر روی نوک نوعی پادتن جا داده شده که قادر است خود را به مولکول مورد نظر در درون سلول متصل سازد. این فیبر نوری با استفاده از فیبرهای معمولی و تراش آنها ساخته شده و بر روی فیبر پوششی از نقره اندود شده تا از فرار نور جلوگیری به عمل آورد. نحوه عمل این فیبر نوری درخور توجه است.

از آنجاکه قطر نوک این فیبر نوری، از طول موج نوری که برای روشن کردن سلول مورد استفاده قرار می گیرد به مراتب بزرگتر است، فوتونهای نور نمی توانند خود را تا انتهای فیبر برسانند، درعوض در نزدیکی نوک فیبر مجتمع می شوند و یک میدان نوری بوجود می آورند که تنها می تواند مولکولهایی را که در تماس با نوک فیبر قرار می گیرند تحریک کند. به نوک این فیبر نوری یک پادتن متصل است و محققان به این پادتن یک مولکول فلورسان می چسبانند و آنگاه نوک فیبر را به درون یک سلول فرو می کنند. در درون سلول، نمونه مشابه مولکول فلورسان نوک فیبر، این مولکول را کنار می زند و خود جای آن را می گرد. به این ترتیب نوری که از مولکول فلورسان ساطع می شد از بین می رود و فضای درون سلول تنها با نوری که به وسیله میدان موجود در فیبر نوری بوجود می آید روشن می شود و درنتیجه محققان قادر می شوند یک تک مولکول را در درون سلول مشاهده کنند.

مزیت بزرگ این روش در آن است که باعث مرگ سلول نمی شود و به دانشمندان اجازه می دهد درون سلول را در هنگام فعالیت آن مشاهده کنند. نانو تکنولوژی همچنین به محققان امکان می دهد که بتوانند رویدادهای بسیار نادر یا مولکولهای با چگالی بسیار کم را مشاهده کنند. به عنوان مثال بلورهای مینیاتوری نیمه هادیهای فلزی در یک فرکانس خاص از خود نور ساطع می کنند و از این نور می توان برای مشخص کردن مجموعه ای از مولکولهای زیستی و الصاق برچسب برای شناسایی آنها استفاده کرد. به نوشته هفته نامه علمی نیچر چاپ انگلستان یک گروه از محققان دانشگاه میشیگان نیز توانسته اند سنجنده خاصی را تکمیل کنند که قادر است حرکت اتمهای روی را در درون سلولها دنبال کند و به دانشمندان در تشخیص نقایص زیست عصبی مدد رساند.

از ابزارهای در مقیاس نانو همچنین می توان برای عرضه مؤثرتر داروها در نقاط موردنظر استفاده به عمل آورد. در آزمایشی که بتازگی به انجام رسیده نشان داده شده است که حمله به سلولهای سرطانی با استفاده از ذرات نانو 100برابر بازده عمل را افزایش می دهد. محققان امیدوارند در آینده ای نه چندان دور با استفاده از نانو تکنولوژی موفق شوند امور داخلی هر سلول را تحت کنترل خود درآورند. هم اکنون گامهای بلندی در این زمینه برداشته شده و به عنوان نمونه دانشمندان می توانند فعالیت پروتئینها و مولکول دی ان ای را در درون سلول کنترل کنند. به این ترتیب نانو تکنولوژی به محققان امکان می دهد تا اطلاعات خود را درباره سلولها یعنی اصلی ترین بخش سازنده بدن جانداران به بهترین وجه کامل سازند

منبع : www.lahijancity.com

ارسال : بتول شاه کرمی


پنجشنبه 7 آذر 1392

خلاصه منبع اول سیستم های اطلاعاتی مدیریت

   نوشته شده توسط: عارف محمدی    نوع مطلب :ا.س.اطلاعاتی مدیریت ،

خلاصه منبع اول معرفی شده برای درس سیستم های اطلاعاتی مدیریت...بشرح:

فناوری اطلاعات برای مدیران.....جلد اول

نوشته اﻓﺮاﯾﻢ ﺗﻮرﺑﺎن ....ارائه ترجمه فارسی دانشگاه پیام نور


لینک دانلود pdf


http://rf2268am.persiangig.com/document/iju/selected%20parts.pdf/download


یا

http://rf2268am.persiangig.com/.eOy71TmfEK/document/iju/selected%20parts.pdf


پنجشنبه 11 مهر 1392

مدل کسب و کار

   نوشته شده توسط: عارف محمدی    نوع مطلب :ا.س.اطلاعاتی مدیریت ،

مدل کسب و کار چارچوبی برای خلق پول و ثروت است. این چارچوب نشان می دهد که یک بنگاه چه مجموعه فعالیت هایی را، چگونه و در چه زمانی می باید انجام دهد تا مشتریان از آنچه که از بنگاه انتظار دارند بهره مند شوند و بنگاه نیز به سود دست یابد[۱]. شیوه ای که شرکت، بنگاه یا سازمان برای تولید سود و سرپا نگه داشتن خود انتخاب می‌کند. مدل کسب‌وکار بیان می‌کند که چگونه سازمان برای تولید محصول یا ارائه خدمت ایجاد ارزش افزوده میکند. به بیان دیگر این مدل‌ها که در واقع چارچوبی برای پول سازی هستند، به سه پرسش کلیدی در مورد شرکت‌ها پاسخ می‌دهند: کدام فعالیتها، چگونه و چه وقت باید انجام شوند؟ - پاسخ صحیح به این پرسشها منجر به عملکرد مناسب شرکت‌ها و ارائه مزایای مطلوب به مشتریان شده و در نهایت سود را برای شرکت به ارمغان می‌آورد.

چند مثال[ویرایش]

مدل کسب و کار شرکت نوکیا که به تولید و فروش گوشی‌های موبایل می‌پردازد.

یک ایستگاه تلویزیونی با پخش رایگان برنامه ها، حیاتش وابسته به یک مدل پیچیده کسب و کار است که شامل تولید محتوا و آگهی‌ها می‌شود.


مدل Fee in, free out[ویرایش]

Fee in, free out یک مدل کسب و کار است که مشتری اول را برای دریافت خدمتی شارژ نموده وآن خدمت را برای مشتریان بعدی مجانی ارایه می نماید. این مدل مناسب محیط‌های کسب و کاری که یک بار هزینه برای تولید محصول یا خدمات (مثل خدمات دیجیتایز نمودن )دارند و توزیع پس از آن مشمول هزینه بسیار کم یا بدون هزینه می باشد.

مرتبط

مدل Freemium[ویرایش]

مدل کسب و کاری بر پایه ارائه پایه یک نرم افزار دیجیتال دیجیتال یا سرویس وب رایگان استوار است. سرویس یا نرم افزاری که برای خصوصی سازی آن از کاربر پول دریافت می شود.

عوامل تأثیرگذار در تغییر مدل کسب و کار[ویرایش]

  • تکنولوژی
  • بازار
  • جامعه
  • فرهنگ

پاسخ سازمان به این عوامل تأثیرگذار[ویرایش]

  • سیستم‌های استراتژیک و مدیریت استراتژیک
  • مشتری مداری (ارتباط موثر با مشتریان و حفظ آنها)
  • بهبود مستمر و اثر بخشی در کار از طریق رعایت استانداردهای بین‌المللی، مدیریت کیفیت، واکنش به موقع به تغییرات، مدیرت دانش، ابتکار و خلاقیت
  • مهندسی مجدد فرآیندهای کسب و کار
  • ساخت بر اساس سفارش و تولید انبوه
  • سوق یافتن به‌سوی کسب و کار الکترونیک و تجارت الکترونیک
  • بنگاه‌های مجازی

تعاریف مدل‌های کسب و کار[ویرایش]

تعریف مدل کسب و کار غالبا با دشواری همراه است زیرا در زمینه‌های متفاوت کسب و کار معانی متفاوتی از آن برداشت می‌شود و ارائه یک تعریف یکسان در همه کسب و کارها مقدور نیست.این نقصان در تعریف مدل‌های نوین کسب و کار الکترونیک بیش از سایر حوزه‌ها احساس می‌شود.

«مدلهای کسب و کار در حوزه وب، از مفاهیمی هستند که بیشترین بحث و تبادل نظر و کمترین درک و اتفاق نظر روی آنان صورت گرفته است.»[۲]

مدل کسب و کار ابزاری است برای تامین منافع مشتری و منافع بنگاه و کسب درآمد.

مدل کسب و کار به بیان ساده عبارت از متدی است که شرکت در فعالیتهای تجاری در پیش گرفته و با کسب درآمد ثبات خود را حفظ می‌نماید. در این مدل با توجه به منابع در دسترس و نیاز مشتری، پیشنهادی برای عرضه ارزش مورد نظر مشتری ارائه شده و منافع و درآمد نصیب شرکت می‌سازد.[۳]

به تعبیری دیگر «مدل کسب و کار چگونگی کسب درآمد توسط بنگاه را با مشخص کردن جایگاه آن در زنجیره ارزش مشتری تشریح می‌کند.»

مدل کسب و کار توصیف ابزارها و زوشهایی است که یک بنگاه بکار می‌گیردتا به سودی که در طرح و نقشه بنگاه است برسد.مدل کسب و کار –کسب و کار را به‌عنوان یک سیستم در نظر می‌گیرد وسپس به این سوال پاسخ می‌دهد که چگونه پول به‌دست بیاوریم تا زنده بمانیم و رشد کنیم؟

مدل کسب و کار روش یا پردازشی که به‌وسیله آن یک کسب و کار تولید پول می‌کند یا روشی که یک کسب و کار از فراورده‌ها یا سرویسهای خود ارزش اقتصادی تولید می‌کند.[۴] مدل کسب و کار یک دامنه وسیع از مدل‌های رسمی و غیر رسمی را توصیف می‌کند که توسط بنگاه‌های اقتصادی برای توصیف جنبه‌های متنوع کسب و کار استفاده می‌شوند از جمله اهداف-استراتژی-زیر ساختها-ساختار سازمانی و سیاستها.

مدل کسب و کار طرح‌ها و ایده‌های سازمان را به ارزش‌های اقتصادی تبدیل می‌کند. مدل کسب و کار نشان می‌دهند که یک شرکت چگونه با تعیین کردن جایگاه در زنجیره ارزش کسب درآمد می‌کند که شامل موضوعات مختلفی در باره کسب و کار می‌باشد که عبارتند از کارآفرینی، استراتژی ها، مسائل اقتصادی، سرمایه گذاری، عملکردها و بازاریابی است.[۵]

مدل کسب و کار توصیفی است از ارزشی که یک شرکت به یک یا چند بخش از مشتریان ارائه می‌دهد. طرحی است از شرکت و شبکه همکاران آن برای ایجاد، بازاریابی و تحویل ارزش و سرمایه‌های ارتباطی برای ایجاد جریاناتی که منجر به کسب درآمدهای مثبت (سود) و با ثبات می‌شوند.[۶]

طراحی کالا، خدمات و جریانهای اطلاعاتی شامل توصیفی از بازیگران مختلف کسب و کار و نقشهای آنها، توصیفی از مزایای بالقوه برای بازیگران مختلف کسب و کار و هم‌چنین توصیفی از منابع درآمدی است.[۷]

مدل کسب و کار تئوری – طرح اولیه و ساختاری است که برای بحرکت درآوردن یک کسب و کار از آن استفاده می‌شود و مباحث زیر را شامل می‌شود:[۸]

  • Independent brokerage
  • Real Estate Franchises
  • Associate brokers
  • Flat Fee
  • Commission Percentage
  • Fee-for-service
  • Buyer Brokerage

مدل کسب و کار توصیفی از نقشها و ارتباطات ما بین مصرف کنندگان، مشتریان، هم پیمانان و عرضه کنندگان یک شرکت است که جریانات اصلی تولیدی، اطلاعاتی و مالی و هم‌چنین منافع اصلی شرکا را مشحص می‌کند.[۹]

مدل کسب و کار توصیفی است از ارتباطات تجاری ما بین یک شرکت تجاری و کالاها و خدماتی که آن شرکت در بازار فراهم می‌کند. به‌طور خاص مدل کسب و کار روشی برای ساختار دهی جریانات هزینه‌ای و درآمدی است.[۱۰]

مدل کسب و کار توصیفی از یک مجموعه کسب و کار که ساختار، روابط بین عوامل ساختاری و هم‌چنین نحوهٔ پاسخ دهی آن کسب و کار به دنیای واقعی را بیان می‌کند.[۱۱]

مدل کسب و کار با طرح چند سوال اساسی شناسایی می‌شود:

  • مشتری کیست؟
  • ارزش مشتری چیست؟
  • چگونه می‌توان ارزش لازم را با هزینه‌ای مورد قبول به مشتری ارائه کرد؟
  • چگونه می‌توان حاشیه امنیت مطمئنی در برابر رقیب‌ها ایجاد کرد؟

مدل کسب و کار طرح‌ها و ایده‌های سازمان را به ارزش‌های اقتصادی تبدیل می‌کند. مدل کسب و کار نشان می‌دهند که یک شرکت چگونه با تعیین کردن جایگاه در زنجیره ارزش کسب درآمد می‌کند که شامل موضوعات مختلفی در باره کسب و کار می‌باشد که عبارت‌اند از کارآفرینی, استراتژی ها, مسائل اقتصادی, سرمایه گذاری, عملکردها و بازاریابی است.

توضیح ساده تر اینکه یک مدل کسب و کار توصیح می‌دهد که یک کسب و کار چگونه می‌تواند برای خود جایگاهی در زنجیره ارزش پیدا کند و چگونه می‌تواند به ثبات لازم برسد تا درآمدزایی کند.

در حالت کلی یک مدل کسب و کار را روشی معرفی می‌کنند که یک سازمان و بنگاه با استفاده از آن می‌تواند به ثبات لازم دست پیدا کند و درآمدزایی کند.

شرکتها مجبور هستند جایگاه خود را نسبت به سه موضوع استراتژیک زیر تعیین کنند.

  1. مشتری شما چه کسی می‌تواند باشد.
  2. چه محصولات و خدماتی می‌توان به مشتریان انتخاب شده ارائه کرد.
  3. چگونه می‌توانیم این محصولات یا خدمات را به‌صورت کارآمد و موثر به مشتری پیشنهاد کنیم.

یک مدل کسب و کار جدید به‌صورت زیر شکل می‌گیرد.

  • با هدف قرار دادن بخش جدید یا بخش‌هایی که در اثر اهمال کاری با مشکل مواجه اند
  • با شناسایی نیازهای جدید یا فراموش شده مشتریان
  • با یافتن راههای جدید برای تولید و تحویل، تولید محصولات جدید و یافتن مشتریان جدید

یک مدل کسب و کار موثر و قابل اجرا باعث خلق و هدایت ارزش افزوده بیشتری نسبت به سایرگزینه‌های موجود می‌شود. این مدل ممکن است برای مشتریانی که ارتباطشان را با سازمان شما قطع کرده اند ارزش‌های بیشتری به‌همراه داشته باشد یا ممکن است به‌طور کلی روش‌ها و شیوه‌های سنتی انجام کارها را کنار گذارد. از سوی دیگر ممکن است مدل کسب و کار به‌علت تفکر نامناسب موثر و کارا نباشد زیرا رقیبان مدل‌های کسب و کار بهتری را گزینش کرده‌اند.

مدل‌های کسب و کار از زمان‌های پیشین وجود داشته اند با این وجود در زمان‌های مختلف با نام‌های گوناگونی مورد استفاده قرار گرفته اند؛ اما در نهایت تمامی مدل‌های کسب و کار ناشی از لزوم شکل‌گیری زنجیره ارزش در یک کسب و کار هستند. اولین نام مطرح شده در این خصوص توسط استاد دانش مدیریت یعنی مایکل پورتر مطرح شد. فعالیت‌هایی که باعث شکل‌گیری زنجیره ارزش می‌شوند را می‌توان به سه بخش تقسیم کرد.

  1. فعالیت‌های مرتبط با درست کردن چیزی، طراحی، خرید مواد خام، ساخت و فعالیت‌هایی از این دست.
  2. فعالیت‌های مرتبط با فروش چیزی، جستجو و یافتن مشتری، داد و ستدهای فروش، توزیع محصولات و یا انتقال خدمات
  3. پشتیبانی عملیات نظیر منابع انسانی، زیرساخت‌ها و توسعه فناوری

با بهره‌گیری از نظریه و راه کار زنجیره ارزش ما می‌توانیم بفهمیم که چگونه بخش‌های یک کسب و کار با هم هماهنگ می‌شوند. یک مدل کسب و کار ممکن است با هدف طراحی محصولی جدید برای نیازهای پیش بینی نشده تهیه شود و یا ممکن است بر روی راههای بهتر تولید، فروش یا توزیع محصولات وخدمات تمرکز کند.

یک مدل کسب و کار جدید و خوب اغلب اوقات حاصل ترکیب عناصری از هر دو طرف است و مزیت‌های رقابتی مختلفی را به‌همراه دارد که فراتر از یک محصول جدید یا یک فرایند بهینه‌سازی در جریان زنجیره ارزش است.

به‌عنوان مثال مدل کسب و کار ابداعی شرکت تویوتا که در برابر رقبای بزرگی همچون فورد وجنرال موتورز موفقیت بزرگی به حساب می‌آمد بر پایه ابتکار وتنوع در زنجیره ارزش‌های مختلفی همچون توسعه محصولات، مدیریت فروش و ساخت بود.

مدل کسب و کار شرکت وال مارت نیز بر اساس موقعیت فروشگاه ها، طراحی آنها و مدیریت لجستیک بود. واژه مدل‌های کسب و کار، در فضای دات کام‌ها مورد استفاده بیشتری قرار گرفت و عمومیت یافت. دات کام‌های بسیاری که تقریباً از اواسط ده نود فعالیت خود را آغاز کرده بودند در مسیر تغییر مدل‌های کسب و کار خود برآمدند. ولی با این وجود متاسفانه بیشتر آنها از گردونه رقابت خارج شدند.

مدل کسب و کار چیزی جز آشکارسازی استراتژی‌های یک شرکت نیست. طبق گفته جان ماگارتا مدل کسب و کار و استراتژی رقابتی با هم پیش می‌روند. یک استراتژی رقابتی تو صیف کننده این است که یک یک کسب و کار چگونه می‌تواند فعالیت هایش را بهتر از رقبا انجام دهد. سازمان‌ها وقتی می‌توانند به کارایی بالایی رسیده اند که سایر شرکت‌ها قادر نباشند به آسانی از آن نسخه‌برداری کنند.

زمانی که تمامی شرکت‌ها محصولات و خدمات یکسانی را با شیوه‌های مشابه به مشتریان یکسانی ارائه می‌کنند ساختار آن صنعت تا حد زیادی غیر جذاب خواهد شد. با صراحت تمام می‌توان گفت که این یک نوع رقابت مخرب است که بسیاری از خرده فروش‌ها را در اینترنت به‌سوی نابودی هدایت می‌کند کسانی که با مدل‌های کسب و کار یکسان به‌سوی بازار حمله می‌کنند.

آنها هیچگونه تلاشی برای متمایز ساختن خدمات خود در مورد مشتری‌ها و بازارهایی که وجود دارند، محصولات و خدماتی که ارائه می‌دهند و ارزش افزوده‌ای که باید داشته باشند، نمی‌کنند.

تعداد کمی همچون eBay که موفقیت‌هایی را کسب کرده اند در وافع تصمیم گرفتند کسب و کار خود را به شیوه متفاوتی دنبال کنند. به‌طورخلاصه یک مدل کسب و کار خوب فقط نباید قدرتمند باشد بلکه باید منحصر به فرد نیز باشد.

چشم انداز تاریخی[ویرایش]

واژه مدل کسب و کار تقریباً از سه دهه پیش وارد ادبیات مدیریت شد. اولین کسانی که از واژه مدل‌های کسب و کار استفاده کردند Konczal و Dottore در سال‌های ۱۹۷۵ و ۱۹۷۷ هستند. آنها این واژه را در مورد مفهوم مدلسازی فرآیندها و داده‌ها به کار بردند. در مدیریت اطلاعات مدل‌های کسب و کار برای طراحی کلیه فرآیند ها، وظایف، داده‌ها و لینک‌ها ارتباطاتی جهت ساختن یک سیستم فناوری اطلاعات که پشتیبان برنامه‌های کاری روزانه است، استفاده می‌شود. برنامه کسب و کار در واقع نقشه کلیات سیستم اطلاعاتی خواهد بود.

واژه مرتبط نزدیک به مدل کسب و کار، معماری سیستم اطلاعاتی بود این معماری تشریح کننده نقشه و طرح کلی بک سیستم اطلاعاتی با همه اجزا و ارتباط ما بین این اجزاست.

اریکسون و پنکر فهرستی از اهداف تهیه مدل‌های کسب و کار ارائه کرده اند:

  1. برای آگاهی بهتر از مکانیزم‌های موجود در کسب و کار
  2. برای انجام تغییرات و بهینه‌سازی اساسی ساختار فعلی کسب و کار و فعالیت‌های آن
  3. برای نمایش ساختار یک کسب و کار جدید
  4. برای تجربه یک شیوه جدید در کسب و کار و با برای کپی و مطالعه شیوه‌های مورد استفاه توسط رقیب ها
  5. برای شناسایی موقعیت‌های برونسپاری

تیمرز مدل کسب و کار را سبکی برای محصول، خدمات، جریان اطلاعات، که مشتمل بر توضیحاتی در مورد عملگرهای مختلف کسب و کار و نقش هر یک، توضیحاتی پیرامون مزایای بالقوه هریک از عوامل موثر در کسب و کار و اطلاعاتی در مورد منابع درآمدی است معرفی می‌کند.

ونکاترامان و اندرسون مدل کسب و کار را در ساختاری سه بعدی تعریف می‌کند: فعل و انفعال مشتری، ترکیب و آرایش سرمایه گذاری‌ها و نفوذ دانش. آنها بر روی سازمانهای مجازی که به سختی بر به برون سپاری وابسته هستند متمرکز هستند.

بر اساس نظریه سلز مدل کسب و کار ساختاری برای محصولات، خدماتو جریان اطلاعات شرکت است و شامل توضیحاتی در باره عوامل اقتصادی و نقش هر یک می‌باشد. هم‌چنین مدل کسب و کار توصیف کننده منافع عامل‌های مختلف و ارائه دهنده تعریفی از جریان بالقوه درآمد و سود است.

آمیت و زوت مدل کسب و کار را ترکیب و هماهنگ‌سازی عوامل موثر در داد و ستد برای بهره‌برداری از موقعیت‌های تجاری معرفی کرده‌اند. هماهنگ‌سازی ساختاری تشریح کننده رابطه عوامل موثر در داد و ستد و ترتیب آنها می‌باشد.

ماگرتا مدل کسب و کار خوب را دارای دو ویژگی مهم می‌داند:

  1. از منطق و استدلال محکمی برخوردار باشد یعنی بداند مشتری چه کسی است؟چه ارزشی دارد؟و شرکت چگونه می‌تواند با ارائه ارزش به او کسب درآمد کند.
  2. مدل کسب و کار باید زمینه ساز تولید سود برای شرکت باشد.

هامل در کتاب پر فروش خود تحت عنوان" رهبری انقلاب" آورده است یک مدل کسب و کار در واقع یک نظریه و راهکار کسب و کار محسوب می‌شود که در بوته عمل و آزمایش قرار گرفته است. یک راهکار ونظریه کسب و کار دارای چهار بخش اصلی است:

  1. استراتژی اصلی
  2. منابع استراتژیک
  3. ارتباط مشتریان
  4. شبکه ارزش

عناصر استراتژی اصلی شامل ماموریت کسب و کار، محدوده بازار و محصول و تفاوت‌های اساسی است. منابع استراتژیک شامل ویژگی‌های اصلی، دارایی‌های اصلی و فرآیندهای اصلی است. ارتباط مشتریان شامل پیاده‌سازی و پشتیبانی، اطلاع رسانی، ارتباطات و ساختار قیمت گذاری است. شبکه ارزش شامل تامین کنندگان، شریکان و همکاران تجاری است.


ادامه مطلب

الگوبرداری مناسب از کشورهایی که هم اینک در این صنعت، چه از لحاظ تعداد و چه از حیث درآمد، از رتبه بندی مناسبی در سطح جهان برخوردار هستند،
می تواند مسیر رسیدن به موفقیت را تا حد امکان کوتاه و بهینه سازد. البته در این الگو برداری‌ها آنچه مهم است، توجه به شرایط درونی کشور و قابلیت‌های فعلی است و عملکرد تطبیقی بایستی به‌گونه ای باشد که این راهبردها تاثیر مخربی در چرخه‌های اجتماعی، اقتصادی، هنری و فرهنگی کشور نداشته باشد.
فناوری اطلاعات در صنایع کوچک
گسترش فناوری اطلاعات در مراحل مختلف طراحی، تولید، بازاریابی و فروش، فرایندهای موجود سازمان‌های مختلف را به کلی تحت تاثیر قرار داده است. عمده تاثیراتی که به کارگیری فناوری اطلاعات برای عرضه کنندگان به‌همراه داشته است، عبارتند از:
۱) کاهش زمان طراحی تا فروش.
۲) کاهش هزینه‌های خرید کالا و مواد اولیه.
۳) دسترسی به بازار گسترده تر.
۴) صرفه جویی‌های حاصل از مقیاس.
۵) امکان شخصی سازی کالاها و محصولات.
کلیه این موارد سبب خواهد شد تا عرضه کنندگان در یک قیمت مشخص بتوانند تعداد بیش‌تری از محصولات خود را عرضه کنند. به عبارت دیگر و بر مبنای دید اقتصادی، نمودار عرضه محصولات و خدمات با استفاه از فناوری اطلاعات حرکتی به سمت راست خواهد داشت. بنابر شرایط ایجاد شده و کاهش قیمتی که در بازار به وجود می آید، میزان تقاضا برای کالا افزوده می شود. افزایش تقاضا برای کالاهای تولید شده، نمودار مربوط به تقاضا را به سمت راست حرکت می دهد. تغییر در میزان عرضه و تقاضا، بازار را از حالت تعادل خارج کرده و نقطه تعادل جدیدی در بازار الکترونیکی ایجاد می شود.
بنابر آنچه در نمودار نشان داده می شود، بازار در نقطه ای با حجم بالاتر به تعادل و توازن می رسد. به عبارت ساده تر، یعنی در یک قیمت ثابت حجم بیش‌تری از کالا و محصولات ارایه می‌شود.
بنابراین دستاورد حاصل از به کارگیری فناوری اطلاعات برای تولید، توزیع و فروش صنایع دستی (و سایر محصولات) را می توان به دو دسته تقسیم کرد:
۱) افزایش میزان اشتغال: افزایش تعداد کالای فروخته شده، در یک دوره زمانی، در یک سطح قیمت مشخص نیاز به نیروی کار برای تولید بیش‌تر را افزایش می دهد. در حقیقت برای برآورده کرد حجم بالاتری
۲) افزایش میزان درآمد: با توجه به اینکه میزان درآمدهای یک کشور برابر حاصل‌ضرب تعداد کالای فروخته شده در قیمت کالا است، با توجه به ثابت بودن قیمت و افزایش تعداد کالای فروخته شده، منجر به افزایش درآمدهای ملی می‌شود.
راهکارهای گسترش به کارگیری فناوری اطلاعات
گسترش امنیت الکترونیکی: تکنولوژی تا حدودی این مشکلات را مرتفع کرده است. استفاده از کد کردن اطلاعات ارسالی و یا ارسال نامه‌های الکترونیکی بدون نام، تا حدود زیادی دسترسی افراد و سازمان‌های غیر مجاز را به اطلاعات شخصی محدود می‌سازد.
پرداخت الکترونیکی: قیمت گذاری یا روش‌های متنوع پرداخت همواره به عنوان یکی از عوامل ایجاد انگیزه مشتریان در اکثر صنایع تولیدی و خدماتی شناخته می‌شود. قیمت به عنوان یکی از آمیخته‌های بازاریابی بر روش پرداخت و یا نوعی قیمت گذاری برای مشتری اطلاق می‌شود که از طریق آن انگیزه بیش‌تری برای خرید در مشتری ایجاد شود.
ایجاد نام‌های تجاری: گسترش نام تجاری همچون ماده چسبناکی است که وظایف و برنامه‌های متعدد بازاریابی را در کنار یکدیگر نگه می‌دارد. بر اساس تعریف انجمن بازاریابی امریکا، نام تجاری عبارت است از "یک نام، واژه، علامت، نشان، طرح و یا ترکیبی از این موارد که در پی معرفی یک کالا و با یک خدمات از سوی فروشنده و متمایز ساختن آن با سایر رقبا ‌باشد، به گونه‌ای که بتواند بر رفتارهای مشتریان (در انتخاب محصولات) تاثیرگذار باشد".
گسترش همکاری‌های خارجی و استفاده از توانمندی‌های کانال‌های توزیع جهانی: این کانال‌ها به تدریج سهم کانال‌های توزیع سنتی را به خود اختصاص می‌دهند. این کانال‌های الکترونیکی کلیه امکانات و فناوری‌های مورد نیاز در یک فرایند تصمیم تا خرید را در بر می‌گیرند. امکانات گسترده این سایت‌ها در اطلاع رسانی، تبلیغات، پرداخت الکترونیکی، اعتبار و امنیت بالا، در شرایط فعلی که در کشور هنوز زمینه برای استفاده از همه این امکانات فراهم نیست، به عنوان جایگزین مناسبی برای محدودیت‌های داخلی به شمار می‌رود.
برون سپاری فعالیت‌های غیر استراتژیک: برون سپاری فعالیت‌هایی همچون پرداخت الکترونیکی که همواره یکی از مشکلات اساسی کشور در زمینه فعالیت‌های الکترونیکی محسوب می‌شده است می‌تواند کمک شایانی به تسهیل روند جذب مشتریان کند. این خدمات اگر از سوی سازمان‌های معتبر جهانی انجام شود که از مقبولیت بالایی در سراسر نقاط دنیا برخوردارند، تصوری از امنیت بالا را در تراکنش‌ها برای مشتریان که از طریق کانال اینترنت قصد خرید دارند، ایجاد می‌کنند.
داده کاوی اطلاعات: تحلیل اطلاعات جمع آوری شده توسط هر یک از واحدهای تولیدی صنایع دستی این امکان را به دست‌اندرکاران و مدیران صنعت می‌دهد که روندهای جاری بر اطلاعات را شناسایی کنند و در طراحی خدمات بعدی از آن استفاده کنند. حاصل فعالیت‌های این سیستم‌ها، اطلاعاتی است که مدیران و کاربران را برای تصمیم گیری‌ها پشتیبانی می‌کنند. این سیستم‌ها با بررسی اطلاعات از جنبه‌های مختلف زمانی، مکانی و دموگرافیک، داده‌ها را از حالت انجماد خارج و امکان بهره برداری از آنها را برای ارایه محصولات مطلوب‌تر و منطبق بر نیازهای مشتریان فراهم می‌کند.
گسترش پرتال جامع کشور با امکان دسترسی به کلیه فعالان در صنعت: ارایه زمان بندی‌های برنامه‌ها، فستیوال‌ها و مراسم مختلف، شرایط آب و هوای مناطق مختلف، اظهار نظر سایر مشتریان و بازدید کنندگان، تغییر واحد پول سایر کشورها و جاذبه‌ها، که از این طریق امکان خرید و پرداخت برای بازدید کنندگان فراهم شود. این پورتال‌ها، سیستم‌های جامعی هستند که امکان ارتباطات کلیه ذی‌نفعان و علاقه‌مند یک سازمان را بر اساس دسترسی‌های تعریف شده‌ای امکان‌پذیر می‌سازند.
استفاده از ابزار چندرسانه‌ای و مولتی مدیا، بروشورهای الکترونیکی و تشکیل گروه‌های مباحثه: تحقیقات زیادی تایید کننده این مطلب است که مشتریان به مراتب بیش‌تر تحت تاثیر گفته‌های سایر همنوعان خود در خصوص خریدهای گذشته هستند. بنابراین انتقال و مراودات مشتری با مشتری در صنایع دستی در بسیاری از تصمیم گیری‌ها و انتخاب گزینه‌ها موثر است. برای این منظور سایت‌هایی ایجاد شده که در آن افراد به راحتی می‌توانند تجربیات خود را در اختیار سایرین قرار دهند.
تورهای مجازی: یکی از روش‌های جدیدی که امکان دسترسی الکترونیکی مشتریان را به محصولات مختلف ممکن می‌سازد استفاده از تورهای مجازی است که این حس را در مخاطبان به وجود می‌آورد که به‌صورت سه بعدی و از زوایای مختلف به بررسی مقاصد مورد نظر بپردازند. این تصاویر، با ارایه واقعی شرایط یک محصول، تاثیر زیادی در انتخاب شدن آن دارد.
گسترش استفاده از بروشورهای الکترونیکی: این بروشورها معمولا دارای هزینه‌های پیاده سازی بسیار کمتری نسبت به بروشورهای چاپی هستند و امکان دسترسی به آنها از همه نقاط دنیا ممکن است. توزیع این بروشورها نیز از طریق کانال‌های توزیع هر یک از عرضه کنندگان صنعت شامل وب سایت‌ها، ایمیل‌ها و نیز پورتال جامع کشور امکان‌پذیر است. یکی از ویژگی‌های مهم این بروشورها امکان به روزرسانی سریع این بروشورها است.
به کارگیری سیستم‌های ارتباط با مشتریان: تمرکز ویژه بر مدیریت روابط با مشتری به منظور بهینه سازی و شناخت هرچه بیش‌تر تمایلات مشتریان و ثبت رفتارهای حین خرید آنها برای شناخت روند‌های آینده در صنعت لازم است. از طریق سیستم‌های مدیریت با مشتری، اطلاعات کاملی از مجموعه رفتارهای مشتریان بر اساس خواسته‌های آنها، ابزاری که سبب جذب آنها به سازمان‌ها شده و تعداد دفعات حضور آنها در مقصد، در اختیار مدیران و تصمیم گیران سازمان قرار می‌گیرد.
گسترش کلوپ‌های تخصصی: یکی دیگر از روش‌های جدید بازاریابی که از طریق اینترنت انجام می‌شود و تا حدود زیادی سبب افزایش وفاداری مشتریان و برگشت مجدد آنها می‌شود، استفاده از کلوپ‌ها است. در این روش، عرضه کنندگان به منظور ایجاد جوامع کوچکی تلاش می‌کنند که افراد حاضر در این جامعه، همگی به یک موضوع علاقه‌مند شوند؛ برای مثال، کلوپ‌های علاقه‌مندان به رشته‌های ورزشی خاص مانند اسکی، گلف، صخره نوردی، قایقرانی در رودخانه‌های خروشان و یا علاقه‌مندان به اماکن تاریخی. این کلوپ‌ها با استفاده از نوآوری‌های دایم سعی در نگهداری اعضای کلوپ و گسترش تعداد آنها و از آن مهم‌تر افزایش فعالیت آنها دارند.
به کارگیری روش‌های بازاریابی تمرکزی: آگاهی از نگرش‌ها و تمایلات درونی گردشگران، کمک زیادی در ارایه محصولات شخصی سازی شده و نیز طراحی محصولات نوآورانه منطبق بر نیازهای مشتریان خواهد کرد. برای این منظور می‌توان پس از تعیین بازار هدف برنامه‌ریزی‌های ویژه‌ای را برای جذب گردشگران این مناطق انجام داد.
کسب مزیت‌های رقابتی زمانی: استفاده از سیستم‌های ردیابی بسته‌ها و محصولات خریداری شده توسط مشتریان، امکان کاهش تاخیر در زمان انتظار مشتریان را برای دریافت محصولات فراهم می کند. استفاده از پایگاه اطلاعاتی مشتریان می‌تواند تا حد زیادی از اطلاعات مربوط به مشتریانی که در گذشته نیز خریدهایی داشته اند فراهم کند و بسیاری از فرایندهای مربوط به ثبت نام و خرید آنها را کاهش دهد.
به کارگیری سیستم‌های بازمهندسی فرآیندها: گسترش همکاری‌ها، ادغام‌های افقی و عمودی با سایر سازمان‌های فعال در صنایع وابسته، گسترش خدمات اتوماسیون شده، پرداخت الکترونیکی و گسترش کانال‌های توزیع الکترونیکی، همگی نیاز به بازمهندسی فرآیندهای فعلی را در کشور الزامی می‌سازند. پیاده سازی این‌چنین سیستم کارآمدی، نیازمند بازمهندسی در فعالیت‌هایی در زمینه صنایع دستی، شامل طراحی، تولید و توزیع است، به گونه‌ای که همگی این واحدها بتوانند بر اساس به کارگیری یک سیستم واحد به فعالیت‌های خود ادامه دهند.
نتیجه گیری
بر اساس اطلاعات به دست آمده، به کارگیری فناوری اطلاعات سبب ارتقای سطح تعادل در بازار می شود و تعادل در سطح بالاتر، آن گونه که بحث شد، افزایش سطح اشتغال و درآمد ملی را در پی خواهد داشت. با توجه به برخی از مشکلات موجود در کشور، می توان بسیاری از فعالیت‌های توزیع، فروش، ارتقا و پرداخت‌های الکترونیکی را از طریق شرکت‌هایی انجام داد که دارای این زیر ساخت‌ها باشند و همکاری با آنها چشم انداز نسبتا روشن و امیدوارکننده‌ای دارد. استفاده از خدماتی که واسطه‌های الکترونیکی برای عرضه کنندگان محصولات مختلف ایجاد می کنند، می تواند صنایع دستی کشور را از ناتوانی در رقابت برای توزیع الکترونیکی محصولات و خدمات نجات دهد


پنجشنبه 11 مهر 1392

اقتصاد دیجیتال چیست

   نوشته شده توسط: عارف محمدی    نوع مطلب :ا.س.اطلاعاتی مدیریت ،

اقتصاد دیجیتال چیست و چگونه زندگی اجتماعی اقتصادی مردم را تحت تاثیر قرار داده است؟


زندگی روزانه مردم با شتابی حیرت انگیز با ابزار دیجیتالی عجین شده است. مردم بطور روز افزون در زندگی روزانه خود از كامپیوتر استفاده می كنند. از طریق پست الكترونیك به تمامی نقاط جهان به فاصله چند ثانیه نامه، عكس، گزارش و ... ارسال می كنند، تمامی محاسبات خود را با كامپیوتر انجام می دهند، به انواع موزیك و فیلم های مختلف از طریق اینترنت دسترسی دارند. روزی می رسد كه كامپیوتر مانند تلفن و تلویزیون همگانی خواهد شد. از خانه ها كه بگذریم، سازمان ها و شركت ها نیز بیش از پیش به شبكه های محلی و جهانی پیوسته اند و بسیاری از مناسبات تجاری خود را از طریق این شبكه انجام می دهند. استفاده مستمر شركت های تولیدی از كامپیوتر در حوزه های اداری و تولیدی با سرعتی غیرقابل تصور در حال افزایش است. هم اكنون در بسیاری از كشورهای توسعه یافته در خواست ها، صورتحساب ها، برنامه سفر، خرید و خدمات مشابه از طریق شبكه اینترنت انجام می شود و در واقع دیجیتالی شده است. استفاده از ابزارهای دیجیتالی مانند دوربین های عكاسی و فیلمبرداری، تلویزیون و تلفن همگانی شده است و جالب توجه اینكه این ابزارها قابلیت اتصال به شبكه را دارند. كتاب و روزنامه نیز به صورت دیجیتالی تولید و توزیع می شود و براحتی افراد می توانند تمامی كتب و روزنامه های مورد علاقه خود را از طریق كامپیوتر مطالعه كنند. یك مدیر نیز می تواند تمامی پرونده های خود را روی یك كامپیوتر قابل حمل با خود به سراسر جهان ببرد. بسیاری از داد وستدها را شخص می تواند به كمك ابزار دیجیتالی خود انجام دهد و نهضت Self Service در زمینه خدمات تحولات شگرفی پدید آورده است. هر كس می تواند محتوای روزنامه را طبق سلیقه خود خریداری كند. مثلا می تواند تمامی اخبار و تحلیل های اقتصادی را داشته باشد و از بقیه صفحات صرفنظر كند چون برایش مهم نیست كه در مابقی صفحات روزنامه چه نوشته شده است. هم اكنون بسیاری از مشتریان شرت های خودروساز پیشرفته بخشی از طراحی اتومبیل را خود انجام می دهند و كارخانه ها بخوبی می توانند نیازهای پرتنوع مصرف كننده های سخت گیر را پاسخ دهند. ابزارهای دیجیتالی موجب شده است كه تولید انبوه جای خود را به تولید سفارشی بدهد و كیفیت و انطباق كالا با تمامی خواسته های مشتری به مساله محوری شركت های تولیدی و خدماتی تبدیل شده است. اخیرا به كمك ابزارهای دیجیتالی هتل های معروف اطلاعات مربوط به مشخصات و خواسته های شما را به هتل های مرتبط با خود می فرستند و اگر شما میهمان یكی از این هتل ها در یكی از درو افتاده ترین نقاط جهان باشید، بدون آنكه از شما بپرسند تمامی نیازهایتان را پاسخ می دهند. هم اكنون، اقتصاد شبكه و اقتصاد دیجیتال كه در طراحی و كارایی خطوط هواپیمایی نقشی غیرقابل انكار ایفا كرده است به سایر حوزه های خدماتی نیز تسری یافته است و در سایر بخش ها به بهبود كیفیت و كارایی كمك كرده است. آیا اقتصاد می تواند در برابر این همه تحولات شگرف بی تفاوت بماند؟ به كشورهای OECD هم اكنون در سطحی وسیع این تحولات را تجربه می كنند. بخش تولید در اقتصاد و نیز بخش تقاضا شدیدا دیجیتالی شده است.

دیجیتالی شدن اقتصاد دو بعد مهم دارد:

۱ - تولید كالاهای دیجیتالی

۲ - تولید كالای غیردیجیتالی با استفاده از فرآیندها و ابزار دیجیتالی.

سرعت دیجیتالی شدن اقتصاد در كشورهای OECD طی ۱۰ سال گذشته بسیار پرشتاب بوده است و باعث شده كه روندهایی اساسی در اقتصاد این كشورها شكل بگیرد. بررسی این فرآیندها به ما در درك و ماهیت قدرت اقتصاد دیجیتال كمك می كند .روندهای اصلی كه اقتصاد دیجیتال در این كشورها ایجاد كرده است بطور خلاصه به شرح زیر است:

۱. قیمت كالای دیجیتال سال به سال در حال كاهش است. قیمت شاخص كالاهای دیجیتال از سال ۱۹۷۵ تا سال ۱۹۹۹ از ۱۲۵۰۰۰ به ۱۰۰۰ رسیده است یعنی ظرف ۲۴ سال ۱۲۵ برابر كاهش یافته است. این پدیده موجب شده است كه سایر كالاهایی كه به نوعی دیجیتالی هستند یا با ابزارهای دیجیتالی تولید شده اند (مانند اتومبیل كه به كمك روبات ها سریع تر و ارزانتر تولید می شود) دچار كاهش قیمت شده اند. كاهش قیمت ها در اقتصاد كشورهای OECD آنچنان فراگیر شده كه پدیده ای به نام كاهش قیمت (Deflation) در ادبیات اقتصادی معمول شده است در حالی كه بحث اصلی مقالات اقتصادی تا قبل از این پدیده تورم ( Inflation) بوده است. هم اكنون تولید مجموعه دایره المعارف بریتانیكا كه به مبلغ ۲۲۰۰ دلار عرضه می شد، یك CD با قابلیت های بیشتر به مبلغ ۵۰ دلار عرضه می شود. گذشته از آن دیجیتالی شدن اقتصاد بسیاری از هزینه های كارگزاری را نیز كاهش داده است. مثلا هزینه ذخیره بلیت هواپیما از طریق نمایندگی ۸ دلار است در حالی كه از طریق اینترنت حدود ۱ دلار می رسد. هزینه خرید بیمه از طریق نمایندگی ها بین ۴ تا ۷ دلار تمام می شود در حالی كه این هزینه از طریق اینترنت به زحمت به ۲ دلار می رسد. در زمینه تحقیقات مطالعات اكتشافی نیز به یاری اقتصاد دیجیتال شاهد كاهش هزینه ها طبق آخرین گزارش به دست آمده از شركت BP Amoca ، هزینه اكتشاف نفت برای هر بشكه در سال ۱۹۹۱ به ۱۰ دلار بالغ می گردید. این مبلغ در سال ۱۹۹۹ به یك دلار كاهش یافته است.

۲. گسترش اقتصاد دیجیتال فضای اقتصاد جهانی را رقابتی كرده است. اقتصاد دیجیتال موجب شده است كه موانع ورود به بازار برداشته شود و هر كس براحتی از طریق شبكه وارد اقتصاد جهانی شود. گذشته از آن به واسطه استفاده از قابلیت های شبكه، قدرت مصرف كننده از طریق مقایسه قیمت ها و كیفیت ها و دسترسی به اطلاعات افزایش یافته است. از سوی دیگر اندازه شركت ها كوچك شده و طیف وسیعی از واحدهای اقتصادی از طریق شبكه جهانی به یكدیگر وصل شده اند. هزینه مبادله (Transaction Cost) كه یكی از عوامل مهم تنظیم كننده مبادلات و قیمت ها است بشدت كاهش یافته است. به سخنی كوتاه گسترش اقتصاد دیجیتالی موجب فشردگی زمان و مكان شده و در عین بزرگتر كردن بازارها در مقیاس جهان شدت رقابت را بالا برده است. بالا رفتن شدت رقابت تا آنجا است كه موسسات معتبری چون مجمع جهانی اقتصاد و موسسه بین المللی توسعه مدیریت ارقام حساب های ملی را برای بررسی وضعیت كشورها نامناسب می دانند و با به كارگیری متغیرهای مختلف (بیش از ۲۰۰ متغیر) قدرت رقابتی كشورهای مختلف را حساب می كنند در ادبیات مدیریت و اقتصاد نیز رقابت به محور مباحث نظری تبدیل شده است و بسیاری از نظریه های جدید اقتصادی و مدیریت حول محور رقابت شكل گرفته اند.

۳. با افزایش سرعت دیجیتالی شدن اقتصاد، انعطاف پذیری خط تولید و سازمان شركت های تولیدی و خدماتی افزایش یافته است. این قدرت انعطاف پذیری موجب شده است كه خط تولید د ر كوتاهترین زمان تغییر كند و سازمان ها با تغییرات محیطی سریعا خود را تغییر دهند. ضمنا مجموعه این انعطاف پذیری ها موجب شده است كه شركت ها بتوانند به جای تولید انبوه تولید سفارشی و بر اساس خواست مشتریان انجام دهند. این كار تا آنجا گسترش یافته است كه نوع تولیدات بعضی كارخانه ها بسیار متنوع شده، بطوری كه به تمام نیاز مشتریان می توانند پاسخ دهند.

۴. اقتصاد دیجیتال سرعت را چه در تولید و چه در تحولات خارج از حوزه تولید بشدت بالا برده است. بر اساس قانون متكالف (Metcalfe Law)ارزش ایجاد شده در شبكه با مجذور تعداد كاربران اینترنت افزایش می یابد. در اینصورت با در نظر گرفتن تعداد كاربران اینترنت در شرایط فعلی (۳۵۰ میلیون نفر) مقدار ارزش ایجاد شده برابر ۳۵۰ خواهد شد. ارزش ایجاد شده در سال ۲۰۰۵ كه پیش بینی می شود تعداد كاربران اینترنت به ۱ میلیارد نفر برسد، سرسام آور بزرگ خواهد شد. این سرعت بیشتر به قدرت پردازش سیلیكون چیپس های كامپیوتر بر می گردد . یكی از بنیانگذاران شركت اینتل معتقد بود كه در هر ۱۸ ماه قدرت كامپیوترها دو برابر می شود. گفته وی اكنون به صورت یك قانون درآمده است. (Moore law ) بر این اساس در سال ۲۰۱۰ كامپیوترهای معمولی احتمالا ۱۰ میلیون برابر كامپیوترهای سال ۱۹۷۵ قدرت پردازش دارند. طبق برآورد نشریه اكونومیست هزینه انتقال دیجیتالی دایره المعارف بریتانیكا در سال ۱۹۷۰در حد ۱۸۷دلار بوده است. در حالی كه در سال ۲۰۰۰ به یاری قدرت پردازش بسیار زیاد كامپیوترها وكاهش قیمت آنها، هزینه انتقال دیجیتالی كل كتابخانه كنگره امریكا از یك ایالت به ایالت دیگر به زحمت به ۴۰ دلار می رسد.

۵. دیجیتالی شدن اقتصاد موجب رشد سریع نوآوری و اختراعات شده است. این سرعت آنقدر بالا است كه نوآوری به دغدغه دایمی كار مستمر و روزانه شركت ها تبدیل شده است. بی سبب نیست كه عده ای اقتصاد امروزه را اقتصاد مبتنی بر نوآوری (Innovation based Economy) نامیده اند. سرعت نوآوری موجب شده است ه دستگاههای بسیار جدید بسرعت منسوخ شوند و استهلاك دستگاهها جای خود را به استهلاك تكنولوژی دستگاهها بدهد. شركت هایی كه از این رقابت باز می مانند سریعا حذف خواهند شد. این روند تحقیق، توسعه و یادگیری مستمر را به محور فعالیت شركت ها تبدیل كرده است.

۶. اقتصاد دیجیتالی موجب هم سطح شدن بازارها و حذف اربیتراژ (سودهای دلالی) شده است. قبلا هر تغییر كه در بازار های مالی نیویورك رخ می داد، همه به سوی سایر بازارها سرازیر می شدند ولی هم اكنون از طریق شبكه همه جا حضور دارند و لذا زمان انتقال از یك بازار به بازار دیگر به حداقل رسیده است. به همین دلیل است كه برخلاف سال های قبل تمامی بازارهای بورس یكباره با هم واكنش نشان می دهند و نرخ بازدهی سهام در بازارهای بورس مختلف بشدت همگرا شده است. این پدیده تحت عنوان برابری نرخ بازدهی (Rate of return Parity)در ادبیات اقتصادی مطرح شده است.

۷. رشد اقتصاد دیجیتال نابرابری را در سطح ملی (بین گروههای درآمدی كشورهای توسعه یافته) و در سطح بین المللی (بین كشورهای مختلف) افزایش داده است. این پدیده تحت عنوان شكاف دیجیتالی (Digital Divide) در سطحی گسترده در محافل علمی و سیاسی مورد توجه قرار گرفته است. از آنجا كه بر اساس تحقیقات انجام گرفته، دیجیتالی شدن شركت ها و اقتصاد كشورها بهره وری و رقابت پذیری آنها را بالا می برد و سرعت آن نیز خیلی زیاد است، شكاف درآمدی كشورها، شركت ها و گروههای مختلف مردم در حال افزایش است. هرچند كه اقتصاد دیجیتال فرصت های زیادی را در اختیار كشورهای در حال توسعه قرار داده است ولی تاكنون موجب افزایش شكاف دیجیتال نیز شده است و تنها بعضی كشورها قادر بوده اند كه با دیجیتالی كردن اقتصاد خود این شكاف را كاهش دهند. بر اساس مطالعات كنفدراسیون مصرف كنندگان آمریكا یك مدیر اجرایی در سال ۱۹۸۰، حدود ۴۲ برابر یك كارگر كارخانه حقوق می گرفته است، این نسبت در سال ۱۹۹۹ به ۴۷۵ برابر افزایش یافته است. هم اكنون كشورهای ثروتمند جهان با ۱۵ درصد جمعیت جهان ۹۰ درصد هزینه های تكنولوژی اطلاعات (IT) را انجام می دهند و ۸۰ درصد كاربران اینترنت را در اختیار دارند. اگر نسبت میزبانان اینترنت را (Internet Hosts) به عنوان یكی از شاخص های رشد اقتصاد دیجیتال در نظر بگیریم، فقط كشورهای OECD ۶/۹۶ درصد میزبانان اینترنت را در اختیار خود دارند. بر اساس تحقیقات انجام گرفته در مركز تحقیقات OECD شكاف دیجیتالی بین كشورهای OECD و آفریقایی از ۲۷۰ در اكتبر ۱۹۹۷ به ۴۷۵ در اكتبر ۲۰۰۰ افزایش یافته است. بر اساس محاسبات انجام شده در دهه ۹۰ كشورهای گروه –هفت (۷ G) ۵/۹۰ درصد تولیدات با تكنولوژی پیشرفته را تولید كردهاند و ۴/۸۰ درصد قدرت محاسباتی جهانی را در اختیار دارند. سرعت این شكاف متاسفانه در حال افزایش است و كشورهای در حال توسعه با دسترسی محدود به ابزارهای دیجیتالی روز به روز به حاشیه اقتصاد جهانی رانده می شوند. در حالی كه هزینه خرید یك كامپیوتر در بنگلادش برابر دریافتی ۸ سال یك كارگر است نمی توان براحتی به توسعه اقتصاد دیجیتال در این كشورها آن هم بدون داشتن استراتژی مشخص امیدوار بود. بر اساس محاسبات سازمان ملل متحد ۲ میلیارد نفر در جهان با درآمد سرانه ۸۰۰ دلار زندگی می كنند كه به ازای هر هزار نفر ۳۵ تلفن و ۵ كامپیوتر دارند درحالی كه در امریكا به ازای هر هزار نفر ۶۵۰ تلفن و ۵۴۰ كامپیوتر وجود دارد و البته در خصوص میزان استفاده و نوع استفاده از این دستگاهها نیز تفاوت های قابل ملاحظه ای وجود دارد. حقایق فوق وجود شكاف دیجیتال و سرعت افزایش آن را نشان می دهد. این شكاف آثار غیرقابل انكاری بر اقتصاد كشورهای در حال توسعه دارد كه در زیر به برخی از آنها اشاره می شود.


۱ ۷ - دیجیتالی شدن اقتصاد كشورهای توسعه یافته و غیردیجیتالی ماندن كشورهای در حال توسعه نابرابری جدیدی را تحت عنوان كاهش نرخ مبادله ایجاد كرده است. ارزش افزوده كالاهای دیجیتالی، به رغم كاهش قیمت، بسیار بالا و ارزش افزوده كالاهای تولیدی در كشورهای در حال توسعه بسیار پایین است. معامله تجاری این دو نوع كالا در سطح بین المللی در واقع بیانگر انتقال منابع و پس اندازها از كشورهای در حال توسعه به كشورهای توسعه یافته می شود.

۲ ۷ تقسیم كار جدیدی در حوزه های اقتصاد جهانی در حال وقوع است. كشورهای توسعه یافته روز به روز با دیجیتالی تر شدن و با توسعه دانش و نوآوری های جدید، تولید كالاهای سنگین و غیردیجیتالی را به كشورهای در حال توسعه منتقل می كنند. بنابراین كشورهای در حال توسعه بتدریج تولید كننده كالاهایی خواهند بود كه سهم تكنولوژی دیجیتالی و دانش در آنها محدودتر است. این پدیده را در روند صادرات و وزن صادرات كشورهای توسعه یافته و در حال توسعه بخوبی می توان تشخیص داد.

۳ ۷ گسترش اقتصاد دیجیتالی و شبكه ای در سطح جهان موجب شده است كه مردم كشورهای در حال توسعه بطور مستمر و از طریق ارتباط On Line با آخرین پدیده های جدید كالایی آشنا شوند و براحتی از طریق اینترنت به آنها دسترسی داشته باشند. این مساله كه در دهه ۵۰ توسط نوركس (Nurkse) تحت عنوان اثر نمایش (Demonstration) مطرح شده بود در اوایل قرن بیست ویكم با شدت و قدرت بیشتری در حال عمل كر دن است و موجب شده است كه سطح مصرف كشورهای در حال توسعه بالا رود و حجم پس انداز پایین بیاید. این مساله خطر كاهش انباشت سرمایه را برای كشورهای در حال توسعه به همراه دارد.

۴ ۷ گسترش اقتصاد دیجیتالی در كشورهای در حال توسعه، هر چند به صورت محدود، منجر به ظهور دوگانگی دیجیتالی (Digital Duality) شده است. عده ای كه در این حوزه از فعالیت های اقتصادی مشغول هستند دارای نرخ بازدهی بالاتری خواهند بود. از آنجا كه توسعه اقتصاد دیجیتالی در كشورهای در حال توسعه اجتناب ناپذیر خواهد بود، توسعه آن موجب دوگانگی شدید در درآمدها و بازدهی بخش های دیجیتالی و غیر دیجیتالی خواهد شد. به عبارت دیگر توزیع ناعادلانه دیگری در راه است كه در صورت عدم اعمال سیاست های مكمل موجب نابسامانی اقتصادی و اجتماعی خواهد شد.

۵ ۷ توسعه اقتصاد دیجیتالی موجب شده است كه سیستم بانكی كشورهای در حال توسعه در رقابت جدی با سیستم بانكی كشورهای در حال توسعه قرار گیرند و مخاطرات جدیدی را تجربه كنند. در تحقیق انجام شده در سازمان مدیریت صنعتی مشخص شد كه سیستم بانكی ایران در مقابل سیستم دیجیتالی بانكی كشورهای دیگر بشدت ناتوان است. بازار بورس و بطوركلی بازارهای مالی اگر به روی اقتصاد جهانی باز شوند بشدت تحت تاثیر موج سرعت و گسترش بازارهای مالی دیجیتالی شده جهانی قرار خواهند گرفت و تغییرات غیرقابل انكاری را تجربه خواهند كرد. تغییرات ساختاری در بخش های مختلف اقتصادی، تغییرات حجم پول در اثر دیجیتالی شدن دریافت ها و پرداخت ها، توسعه تجارت داخلی و تجارت بین المللی، آموزش و پرورش دانشگاه ها، فرهنگ عمومی مردم، مطبوعات و سایر رسانه ها و ...تحت تاثیر گسترش سریع اقتصاد دیجیتال قرار خواهند گرفت كه توضیح در خصوص هر یك نیاز به زمان زیادی دارد. به نظر می رسد كه بر این روند تحول تكنولوژیكی نوعی جبر حاكم است و هیچ كشوری نمی تواند آن را انكا ركند. انجام مطالعات عمیق و گسترده در باره این تحول و ابعاد و آثار و پیامدهای آن بر اقتصاد كشور ضرورتی است كه از آن غفلت شده است.

برگرفته از : http://www.globalisation.ir/post/187


چه کسی می‌تواند انکار کند که بزرگترین پیشرفت‌های علمی و دنیای فناوری مدیون کتاب‌ها و فیلم‌های علمی تخیلی نیست؟! خیلی ساده است. انسان‌ها نیاز پیدا می‌کنند، برای رفع نیاز خود خیال پردازی می‌کنند، سرنخ رویاهای خود را می‌گیرند و در نهایت از بستر ایده‌های خود، خلق می‌کنند.

کتاب‌های ژول ورن، ایزاک آسیموف و حتی هری‌پاتر و ارباب حلقه‌ها از همین دست است. تمام تکنولوژی که امروز می‌بینیم زمانی فقط در انحصار نوشته ها و کاراکترهای کتاب‌های علمی- تخیلی بوده است.

در اوایل قرن بیستم کتاب‌های علمی-تخیلی پر بود از سوپر قهرمان‌های آینده که می‌توانند با وسیله‌ای عجیب و غریب از راه دور یکدیگر را ببینند و با یکدیگر صحبت کنند. همین تکنولوژی سوپرقهرمان‌های دهه 10 میلادی حالا به طور رایگان در دست ماست و ما مجانی از طریق سیستم اسکایپ میتوانیم با هرجای کره زمین که به اینترنت وصل باشد، تماس ویدیویی داشته باشیم.

 

سایت oobject گزارشی تصویری از به وجود آمدن ایده تلفن ویدیویی و ساخت آن ارائه کرده که به شرح زیر است:

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

تصویری از رویا George du Maurier از ارتباط ویدیویی، سال 1878

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

تصوری از سال 2000 که در سال 1910 کشیده شده است.

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

تصویری از ویدیو فون در سال 1972 در سال 1922

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

دهه 50 میلادی و ایده استفاده از ویدیوفون برای خرید

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

فیلم اودیسه فضایی 2001، ساخته شده استنلی کوبریک

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

فیلم متروپلیس ساخته 1927

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

اولین ویدیوفون جهان، آلمان 1936

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

ویدیوفون شرکت توشیبا که بیشتر نقش آیدی کالر دارد، سال 1964، توجه کنید که قیمتش آن زمان 250 دلار بوده!

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

طرح و ایده ویدیوفون شرکت Hughes، دهه60 میلادی

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

ویدیوفون اریکسون، سال 1969، نخست وزیر سوئد در حال صحبت با Lennart Hyland.

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

طرح و ایده ویدیوفون شرکت وسترن الکتریک ، سال 1963

گزارش تصویری از خیال تا واقعیت

طرح و ایده ویدیوفون شرکت اریکسون اریکوکس ، سال 1973

منبع: Oobject

تهیه و تنظیم برای تبیان: فاطمه مجدآبادی


داستانهای فانتزی و تخیلی علمی با پیشرف فزاینده علم و فناوری روز به روز بیشتر شکل واقعیت به خود می‌گیرند و حتی ممکن است در آینده نزدیک شاهد به حقیقت پیوستن بسیاری از آنچه تاکنون تنها در فیلمها قابل باور بود، در جهان واقعیت باشیم.

نگاهی به داستانهای فانتزی علمی در دنیای واقعی فناوری

سایت لایوساینس در نگاهی به جهان‌های تخیلی که پیش از آن تنها در تصور انسان جای داشته و اکنون در دنیای سینما جامه عمل به تن کرده‌اند، پرداخته و همچنین آنها را از لحاظ امکان‌پذیری درجه‌بندی کرده است.

جهان پیشتازان فضا

مجموعه فیلمهای پیشتازان فضا از نمونه‌هایی انباشت شده از علم و فناوری، الهام‌بخش چندین نسل از دانشمندان و مهندسان بوده‌اند: سفر با سرعت بالاتر از نور، انتقال از راه دور، سلاحهای پرتویی، مترجمان جهانی، واقعیت مجازی مبتنی بر هولوگرام و رابطان متحرک.

تعدادی از این فناوری‌ها تا اندازه‌ای شکل واقعیت به خود گرفته و تعداد دیگری مانند سرعت بالاتر از نور و وجود بیگانگان فضایی با شکل و رفتار انسانی از لحاظ فیزیک و منطق قابل باور نیستند.

رتبه بندی علمی: خوش‌بینانه

پارک ژوراسیک

در فیلم «پارک ژوراسیک» دانشمندان با استفاده از شیوه‌های تاگ‌سازی و دی‌ان‌ای‌های قدیمی در فسیلها به بازسازی دایناسورها و دیگر حیاتهای منقرض شده می‌پردازند. دانشمندان در مورد سالم باقی ماندن دی‌ان‌ای در این دوره زمانی طولانی تردید دارند. با این حال مایکل کرایتون داستان‌نویس توانست با ذکر این نکته که می‌توان بخشهای شکسته دی‌ان‌ای قدیمی را با دی‌ان‌ای حیوانات زنده پر کرد، امتیازاتی بدست آورد.

رتبه بندی علمی: خوش‌بینانه

جنگ ستارگان

در فیلم «جنگ ستارگان»، شخصیتهای پیشرفته مصنوعی با سلاحهای پرتویی با هم جنگیده و با هولوگرامهای روی فضاپیماهای خود در مورد سلاحهای کشتار جمعی گفت‌وگو می‌کنند. این فیلم بر روی علم و فناوری در جهان واقعی تأثیر گذاشته است. بسترهای تسلیحاتی طرح ابتکاری دفاعی استراتژیک مستقر در فضا که در دهه ۱۹۸۰ مورد بحث قرار داشت، بطور مسخره «جنگ ستارگان خوانده می‌شد. البته هنوز قسمت سخت آن که از پذیرفتن سرعت بالاتر از نور مشکل‌تر بوده، مفهوم نیرو به عنوان یک قدرت فیزیکی است که تله‌پاتی، دورجنبانى و پیش‌آگاهى را ممکن می‌سازد.

رتبه بندی علمی: باورنکردنی

جهان نارنیا

پشت یک کمد لباس در روستاهای انگلیس به جهان دیگری موسوم به نارنیا راه دارد که گذشت زمان در آن با زمین متفاوت بوده و کودکان با یک شیر سخنگو و موجودات افسانه‌ای، علیه یک جادوگر مسلح به شیرینی جادویی که مخالفانش را به سنگ تبدیل می‌کند، با هم متحد می‌شوند. عناصر این فیلم از جمله یک مدخل به یک سیاره دیگر که از زمان متفاوتی برخوردار بوده، تنها در داستانهای علمی تخیلی اتفاق افتاده و در جهان واقعی جایی ندارند.

رتبه بندی علمی: کاملا فانتزی

جهان کرم شب‌تاب

در آینده‌ای که در مجموعه تلویزیونی کرم شب‌تاب به تصویر کشیده شده،‌ انسانها از زمین مهاجرت کرده و یک سیستم را با استفاده از قابل سکونت کردن سیارات و قمرهای بسیار تشکیل داده‌اند. این جهانها بین فقیر و غنی تقسیم شده و یک جنگ داخلی منجر به زندگی انسانها در جهانهایی با رویه دشمنی شده و معمولا از فناوری‌های بدوی قدیم جهان غرب برخوردارند. این برنامه بدون روبات، انسانهای بیگانه و دستگاههای سریعتر از نور و تنها با چند عنصر نادر مانند تله‌پاتی به روایت یک داستان تخیلی می‌پردازد.

رتبه بندی علمی: خوش‌بینانه

سرزمین اوز

یک گردباد با خود، شخصیت داستان جادوگر شهر اوز را به سرزمینی با مترسکها، شیرها و مردان قلعی سخنگو می‌برد که در آنجا باید وارد یک شهر زمردی شده و با جادوگران رقابت کند. جالب این که تغییر جنگلبان قلعی از یک موجود زیستی به یک حالت مکانیکی یادآور طرح هانس موراوک روباتیک‌کار برای آپلود مغز در رایانه با جایگزینی یک نورون با ریزتراشه با قابلیت اجرایی مشابه است. با این حال دیگر عناصر داستان مانند میمونهای پرنده کاملا تخیلی خواهند ماند.

رتبه بندی علمی: کاملا فانتزی

زمین میانی جی تاکین

در داستان میانه زمین، انسانها، الفها، دورف‌ها، کوتوله‌ها و اورک‌ها در یک جهان شبیه به قرون وسطی در حال جنگ و زندگی به همراه گرگها، عقابها، عنکبوتها و موجودات عجیب غول‌پیکر هستند. دانشمندان موفق به شناسایی بستگان ریز و پا بزرگ دور انسان که کوتوله نام‌گرفته‌اند، انسانهای مدرن همزمان با آنها و ادغام نسل آنها با دیگر انسان‌نماهایی مانند نئاندرتالها شده‌اند. محققان امروزه حتی توانسته‌اند پوشش نامرئی‌کننده را مشابه قدرت ارباب حلقه‌ها تولید کنند. اما در حالت کلی این فیلم کاملا تخیلی بنظر می‌رسد.

رتبه بندی علمی: کاملا فانتزی

ماتریکس

در آینده‌ای که در سه‌گانه ماتریکس به نمایش درآمده، جنگ میان انسانها و روباتها منجر به نابودی زمین و به بردگی رفتن انسانها با مغزهایی متصل به یک جهان تصویری رایانه‌ای و بدنهایی به عنوان ژنراتور برق شده است. دانشمندان به آرامی در حال پیشرفت در دنیای روباتیک و واقعیت مجازی بوده اما از تولید هوش مصنوعی در سطح انسان بسیار دور هستند. همچنین راههای بسیار بهتری برای تولید برق از منابعی بجز انسان وجود دارد!

رتبه بندی علمی: باورنکردنی

Ringworld لاری نیون

تیمی از انسانها و بیگانگان از دنیای طاقت‌فرسای Ringworld که شامل حلقه‌ای با عرض حدود ۲۹۰ میلیون کیلومتر مشابه مدار زمین در اطراف خورشید است، دیدار می‌کنند. سرعت چرخش این حلقه برای ایستادن بر روی آن و تجربه گرانشی مشابه گرانش زمین کافی است. این مسأله منجر به تولید شرایط تقریبا مشابه زمین در محیط داخلی حلقه و در محیط قابل کاربری در حدود سه میلیون برابر سطح زمین شده است. عناصر علمی تخیلی بسیاری در این فیلم مانند تله‌پاتی، انتقال از راه دور، سفرهای سریعتر از نور، حوزه‌های سکون و پیش‌بینی‌های ژنتیکی، شانس حضور دارند. اما این داستان خیلی با دنیای علم نزدیک است.

رتبه بندی علمی: خوش‌بینانه

دنیای رویاهای داستان بی‌پایان

در دنیای رویاها،‌ قهرمان داستان باید با موجی از تاریکی موسوم به پوچی که جهان را در بر می‌گیرد، مبارزه کند. وی در این راه توسط یک اژدهای بخت به نام فوخور یاری شده و با ایگرامول می‌جنگد. وی سرانجام در‌می‌یابد که پسری از جهان واقعی که داستان وی را مطالعه می‌کند با او در هم تنیده شده است. این داستان کاملا تخیلی است!

رتبه بندی علمی: کاملا فانتزی

قمر پاندورای آواتارها

پاندروا یک قمر قابل سکونت سیاره غول‌پیکر گازی و افسانه‌ای غول یک چشم در منظومه دو ستاره‌ای واقعی آلفا قنطورس است. در آنجا انسانهای مسلح به پوششهای روباتیک با انسان‌نماهای بیگانه بر سر خارج کردن سنگی با ارزش و فلز مانند از دل این سیاره هستند. در جنگلهای انبوه پاندورا یک عروسک کنترل از راه دور توسط یک انسان معلول اداره می‌شود.

رتبه بندی علمی: خوش‌بینانه

جهان من، روبات

آینده به تصویر در آمده در فیلم «جهان من، ‌روبات» مملو از آندرویدها و دیگر روباتهایی است که سه قانون روباتیک مشهور اسحاق آسیموف را رعایت کرده و از شکار دیگران و خودشان در زمان خدمت به انسانها خودداری می‌کنند. دانشمندان گام به گام در حال توسعه روباتهایی با قابلیت حرکت و راه رفتن شبیه انسان هستند که در ژاپن برای کمک به جمعیت مسن رو به رشد آن طراحی شده‌اند؛ اما تولید روبات‌هایی با منطق انسان در این حد بسیار دور از دسترس بوده و احتمالا با زیر روال‌های اخلاقی پیچیده نیز روبرو خواهد شد.

رتبه بندی علمی: ممکن

گزارش اقلیت

در آینده موجود در این فیلم، پلیس با تکیه بر افرادی که قابلیت دیدن آینده را دارند، به توقف جرایم پیش از وقوع آنها می‌پردازد. اگرچه پیش‌آگاهی تا جایی که میدانیم، امری خیالی است اما در این فیلم از تعاملات رایانه‌ای مبتنی بر حرکت و تبلیغاتی که به افراد با نام آنها اشاره دارد و امروزه انواع ابتدایی آن بوجود آمده، استفاده می‌شود. همچنین نیروهای سرمایه گذاری سیا و گوگل هر دو از شرکتی که به نظارت در لحظه بر اینترنت برای پیش‌بینی آینده می‌پردازد، حمایت می‌کنند. از این رو شاید پیش‌آگاهی آنچنان که تصور می‌شود، خیالی نباشد.

رتبه بندی علمی: خوش‌بینانه

دنیای دروازه ستارگان

حلقه‌های منشا فرازمینی مانند درگاه‌هایی به شکل کرم چاله به جهانهای دور عمل کرده که در آنها قهرمانان به جنگ با بیگانگانی شبیه به خدایان مصری می‌پردازند. اگرچه دانشمندان در مورد وجود کرم چاله‌ها تردید دارند، احتمالا از شکلی کروی مانند سیاه‌چاله برخوردار بوده و می‌توان در آن سفرهای رفت‌وبرگشت را انجام داد.

رتبه بندی علمی: باورنکردنی

۲۰۰۱: ادیسه فضایی

بیگانگان در سیر تکاملی نوع بشر دستکاری کرده و مصنوعاتی بوجود آورده‌اند که می‌توانند فضانوردان را در فضا حرکت داده و سیارات عظیم گازی را در میان ستارگان جابجا کنند. آرتور کلارک، همچنین دستی در علم داشته و اولین فیزیکدانی بود که حرکت ماهواره‌های ارتباطی را ایجاد کرده و از این رو اگرچه برخی از عناصر داستانی او تخیلی هستند، اما به قول خودش، هر فناوری پیشرفته از جادو قابل تشخیص نیست. علم وی در کنار دیگر جنبه‌های داستانهایش مانند هوش مصنوعی، فیزیک اتمی، مکانیک چرخشی،‌ انیمیشن معلق، ارتباط ویدیویی،‌ سکونت در ماه و شناسایی صوت بطور معقولی به تصویر کشیده شده است.

رتبه‌بندی علمی: خوش‌بینانه

بلید رانر

در آینده‌ای که این فیلم به تصویر کشیده، رپلیکانتهای انسانی باید توسط پلیس شکار شده و از بین بروند. این آندرویدها بطور زیستی و با ژن مصنوعی مهندسی شده‌اند. اگرچه این موجودات مصنوعی بوده، در صورت انسان بودن آنها این حرکت در حوزه فنی کاملا ممکن بوده چرا که تاکنون تلاشهای زیادی برای ساخت انسانهای روباتیک انجام شده است. سفرهای فضایی نیز اکنون قابل دسترسی بوده اما برای عمومی شدن آن باید منتظر ماند. حتی خودروهای پرنده درون فیلم نیز در دنیای واقعی ممکن بنظر می‌رسند.

رتبه بندی علمی: ممکن

لس‌آنجلس، کشور بیگانگان

در سال ۱۹۸۸ یک فضاپیما حامل ۲۵۰ هزار برده از سیاره تنکتون به صحرای موجاوه منتقل شدند. این مسافران که شیر ترش و گوشت خام می‌خوردند، به سرعت در جامعه آمریکا وارد شدند. این افراد از سه جنسیت برخوردار بودند که شبیه به برخی از نمونه‌های مورچه برداشت‌کننده هستند.

رتبه بندی علمی: خوش‌بینانه

ترمیناتور

در فیلمها و مجموعه‌های ترمیناتور، دستگاهها و انسانهایی از آینده پیوسته در تلاش برای بازنویسی تاریخ و استقرار سربازانی در زمان قبل برای کشتن یا محافظت از شخصیتهای تاریخی هستند که ابزار اصلی آنها ترمیناتورها هستند. این موجودات در واقع روباتهایی با پوشش پوست و گوشت هستند. اگرچه هنوز امکان سفر در زمان مورد تردید قرار دارد، اکنون دانشمندان بسیاری بر روی رویاتها کار کرده و همچنین به پرورش گوشت در آزمایشگاه پرداخته‌اند. همچنین دستگاه‌های اولیه با قابلیت تغییر حالت نیز تاکنون ساخته شده‌اند.

منبع : ایسنا

منبع..........

http://www.alamto.com/%D8%AF%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%81%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B2%D9%8A-%D8%B9%D9%84%D9%85%D9%8A-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%86%D9%8A%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C.html

 


دانشمندان آلمانی خبر از تولید پارچه دادند که با پوشیدن لباس بافته شده از آن انسان می توان پشت آن پنهان شده و دیده نشود.

به گزارش فردا و به نقل از الشرق الاوسط، بعد از آن که دانشمندان ایتالیایی توانستند پارچه ای شبیه لباس مرد عنکبوتی تولید کنند که انسان آن را بر تن کند و از دیوار ها بخاطر قابلیت چسبندگی آن بالا رود، به تازگی دانشمندان آلمانی نیز خبر از تولید پارچه دادند که با پوشیدن لباس بافته شده از آن انسان می توان پشت آن پنهان شده و دیده نشود.

مرکز تحقیقاتی تکنولوژی کارلسروهه در آلمان اعلام کرده است، آنچه تا پیش از این تنها در تصورات و خیال انسان بود امروز به واقعیت رسیده است که لباسی با پارچه ای آماده شود که نور را منعکس نکند. محققان می گویند این پارچه بر روی هر فردی قرار گیرد و یا اکر فردی لباس بافته شده از این پارچه را به تن کند دیده نمشود و کاملا مخفی خواهد شد.

همچنین یکی از مسئولین شرکت تولید کننده این پارچه می گوید: چشم انسان هنگامی توانایی دیدن دارد که نور با برخورد با اشیاء منعکس شود اما این پارچه مانع از انعکاس نور می شود.

گفتی است بنا بر اعلام این شرکت محصول تولید شده فعلا در حد 9میکرومتر مربع مساحت دارد، پس نباید فعلا تا چند سال دیگر توقع داشت تا با پوشیدن آن بتوان از بانک ها به طور مخفیانه سرقت نمود !

http://www.fardanews.com/files/fa/news/1389/1/14/47436_414.jpg


دوشنبه 8 مهر 1392

کنترل ذهن با فناوری صدای خاموش خیال یا واقعیت؟

   نوشته شده توسط: عارف محمدی    نوع مطلب :ا.س.اطلاعاتی مدیریت ،

منبع:فصلنامه عملیات روانی
تاریخ:۳۰ آذر ۱۳۹۱ , December 20 2012
سال نهم، شماره ۳۴
نویسنده (گان):محمدی‌نجم، حسین؛
کدبازیابی:04D2035
چکیده:مفاهیمی مانند کنترل ذهن و فناوری صداهای خاموش مفاهیمی است که در پس هریک از آنها، بیش از نیم قرن تحقیق و مطالعه محرمانه نهفته است. نوشتار حاضر فتح بابی است برای تحقیقات بیشتر و گسترده‌تر در این زمینه. پرسشی که این نوشتار درپی پاسخ به آن است، این است که آیا افزون بر آنچه به عنوان رویکرد متعارف در سطح راهبردی - و با بهره‌گیری از ابزارهای مختلف رسانه‌ای و تبلیغاتی- جریان دارد یک رویکرد متعارف نیز در سطح عملیاتی و حتی تاکتیکی، برای کنترل رفتار و نفوذ در افکار جمعیت هدف، به‌کار گرفته می‌شود؟ نوشتار حاضر این موضوع قدیمی و کمتر شناخته شده را مورد بحث و بررسی قرار داده است.
موضوع(ات):جنگ روانی؛ امنیت اطلاعات؛ ؛
زبان مدرک:فارسی
طبقه‌بندی:عادی
نوع مدرک:مقاله
شاخه‌های مرتبط:
منبع...........
 


دوشنبه 8 مهر 1392

اثر فناوری اطلاعات بر سازمان و مدیریت

   نوشته شده توسط: عارف محمدی    نوع مطلب :ا.س.اطلاعاتی مدیریت ،

    

اثر فناوری اطلاعات بر سازمان و مدیریت: مرزهای معنا، خیال و واقعیت!
نوشته ی ابوالقاسم بیات
دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت فناوری اطلاعات
خلاصه: فناوری اطلاعات، بستر انتقال صورت‌های گوناگونی از واقعیت است. فروریختن مرزهای خیال و واقعیت بواسطه آن، باعث تحول عمیق در دنیای پیرامونی ما، در جامعه و سازمان شده است. نوشته حاضر ضمن بیان گوشه ای از تحولات مفهومی در حوزه فناوری اطلاعات، اثر آن را بر سازمان‌ و مدیریت بررسی می نماید.


دانلود فایل کامل این مقاله کوتاه: اثر فناوری اطلاعات بر سازمان و مدیریت: مرزهای معنا، خیال و واقعیت!
بخشی از مطلب به شرح زیر است:
….
فناوری اطلاعات از دیدگاه مهندسی‌، بر ابزار انتقال پیام از فرستنده به گیرنده اطلاق می شود. علاوه بر آن، فناوری اطلاعات از منظر معنا و سمنتیک نیز مورد توجه است. اطلاعات، پیامی است که از فرستنده به گیرنده ارسال می‌شود تا مفهوم مشخصی را القا کند. مشکل از همین‌جا آغاز می‌شود. آیا IT، واقعیت را بدون دستکاری در ساختار و مفهوم آن منتقل می‌کند...
مخابره‌ی صورت‌های گوناگونی از واقعیت، با قرائت‌ها و برداشت‌های متفاوتی از سوی گیرنده‌ی خبر همراه است. این دگرگونی و فروریختن مرزهای خیال و واقعیت، باعث تحول عمیق در دنیای پیرامونی ما، در جامعه و سازمان می‌گردد. اگر تولید، نشر و و بازنشر این همه «واقعیت‌های مجازی» یا «قرائت‌های گونه‌گون از واقعیت» توسط کاربران بی‌شمار IT را در نظر بگیریم، ابعاد مسئله را بهتر درک خواهیم نمود. ....
این واقعیت‌های متعدد، مترادف آن است که بگوییم آدمی به کمک IT، توانایی خلق جهان‌های گوناگون را به دست آورده است. این امر علاوه بر جنبه‌های مثبت آن اثرات منفی قابل ملاحظه‌ای هم بر شهروندان IT خواهد داشت. درگیری بیش از حد آدمی با وب، ممکن است او را در مدیریتِ فهم و پردازش واقعیت‌های مختلف، دچار پریشانی و استیصال کند یا درک «کانالیزه شده» اش از واقعیت، او را به یک «زندگی مجازی» معتاد نماید.
از این رو باید گفت، فناوری اطلاعات، همان‌قدر که از واقعیت پرده بر می‌دارد، در مقابل، به دلایلی پیچیده و بنیادی بر آن پرده می‌افکند.
این ناهمگونی بین واقعیت و خیال، ممکن است نحوه‌ی بودن ما را نیز دچار اعوجاج و دگرگونی نماید.
کارل ویک، معتقد است که فناوری اطلاعات، برداشت‌های مدرنیستی از تئوری سازمان را به چالش کشیده است. او فناوری اطلاعات را در مرز مفهوم «پیچیدگی فنی» وود وارد و مفهوم «غیرتکراری بودن» کار از نگاه پرو قرار داده و رویدادهای احتمالی، مستمر و انتزاعی را از پیامدهای آن برمی‌شمارد (هچ، 1386).
در تأیید این ادعا باید گفت خصلت احتمالی بودن، جهانشمولی، سرعت و فراگیری کاربران فناوری اطلاعات، کنترل‌پذیری آن توسط سازمان‌ها و حتی دولت‌ها را غیرممکن ساخته است. این آزادی بی‌حد و حصر و کنترل‌ناپذیری اغواگرانه، باعث رخدادهایی می‌شود که می‌تواند در زمان بسیار کوتاهی، جهانی را مبهوت خود سازد. ...
مستمر بودن فناوری به این معناست که این فناوری‌ها، به موازات مواجهه با مشکلات جدید، امکانات جدیدی خلق می‌کنند. امری که خود منجر به گسترده‌تر شدن دامنه‌ی تأثیر فناوری در زندگی اجتماعی و فردی می‌شود. از سوی دیگر این پیچیدگی روزافزون در فناوری‌های جدید برخلاف خط تولید در عصر صنعتی، فرایندهای کاری را بیش از پیش انتزاعی و غیرقابل رؤیت ساخته است، که تنها به مدد مدل‌های شناختی قابل درک هستند. استفاده از همین مدل‌های شناختی، خود باعث سردرگمی و درک ناصحیح و نیز تفسیرهای متضاد می‌شود.
کارل ویک در همین باره می‌گوید: «فناوری‌های جدید، فناوری‌های موازی‌اند که مستلزم نوعی فناوری در ذهن و نوعی فناوری فیزیکی هستند که هر یک بر دیگری اثر می‌گذارد. این فناوری‌های موازی، جنبه‌ی هنری و رمزگونه‌ای دارند که پیامد فرایندهای نامرئی آن هستند» (هچ، 1386).
بر مبنای نظر کارل ویک شاید بتوان گفت که در پشت صحنه‌ی فناوری اطلاعات، فرایندهای ناشناخته‌ای رخ می‌دهد که تجزیه‌ی مدل ذهنی آن‌ها، ممکن است منجربه پیامدهای بی‌شمار و البته غیرقابل درکی شود. امری که شاید منجر به تولد یک نگاه جدید و مجموعه‌ای از تعاملات نو شود بدون آن‌که شخصی، قصد آن را داشته باشد.
از منظر سازمانی این رویکردهای جدید ذهنی و عینی به فناوری اطلاعات، زمینه‌ساز تغییرات شگرف خواهد شد. یعنی هم سبب بهبود اثربخشی و کارایی سازمان‌ها شود و هم بواسطه فناوری اطلاعات باعث تغییراتی در ظاهر و باطن افراد و سازمان ایجاد شود. تعریف‌های جدید از ارزش و دانش در سازمان‌ها یا "تغییر فرهنگ سازمانی"، مؤید همین اثرگذاری‌های IT است.

منبع.....

http://www.abayat.ir/post/38


 


تعداد کل صفحات: 3 1 2 3