تبلیغات
RF2268AM - «ویلیام ادواردز دمینگ»
پنجشنبه 28 فروردین 1393

«ویلیام ادواردز دمینگ»

   نوشته شده توسط: عارف محمدی    نوع مطلب :ا.مدیریت کیفیت وبهره وری ،

«ویلیام ادواردز دمینگ» یکی از چهره های پیشرو در جنبش کیفیت در دهه های 1950 تا 1970 می یباشد. از کارهای اولیه او توسعه کنترل کیفیت آماری (SQC) در خطوط تولید بود. گرچه فعالیت های وی در امریکا مورد توجه قرار نگرفت ولی در اوایل دهه 1950 و زمان بازسازی پس از جنگ، دمینگ و جوزف جوران کـه یکی دیگـر از کارشناسـان کنتـرل کیفیت بـود، جهت نمـایش روش های کیفی به ژاپن دعوت گردیدند. پس از آن SQC یکی از عناصر کلیدی در مباحث کیفیت ژاپن گردید که به ویژه در سیستم تولید تویوتا مورد توجه قرارگرفت.

 در اواخر دهه 1970 هنگامی که شرکت های امریکایی خود را در یک رقابت تنگاتنگ با شرکت های ژاپنی تولیدکننده کالاهای با کیفیت بالا و هزینه های پایین مشاهده نمودندف کارهای دمینگ و جوران مورد توجه قرار گرفت و موضوعات و مباحث کیفیت در تفکرات و فعالیت های مدیریتی غرب ادغام گردید. امروزه آثار دمینگ را می توان در شرکت های مختلف در سرتا سر جهان مشاهده نمود و نام او برای همیشه با مفاهیم مدیریت کیفیت جامع (TQM) عجین گردیده است. دمینگ در 14 اکتبر 1900 در شهر سیوکس در آیووا به دنیا آمد و دوران کودکی را در مزرعه خانوادگی خود در ویومینگ سپری نمود. پس از پایان تحصیلات متوسطه، در دانشگاه ویومینگ به تحصیل مهندسی پرداخت و سپس در دانشگاه کلرادو ریاضیات خواند و پس از آن دکترای خود را در رشته فیزیک ریاضی از دانشگاه یال دریافت نمود.

هنگامی که در دانشگاه یال بود، پروژه تابستانی خود را در شرکت مونتاژکننده تلفن وسترن الکتریک در هاثورن نزدیک شیکاگو گذراند. در آن زمان یکی از مشهورترین تحقیقات بازرگانی به نام مطالعات هاثورن توسط التون مایو و فریتز رویتلیز برگر از دانشگاه هاروارد در حال انجام بود که به بررسی اثرات شرایط محیط کار بر روی بهره وری می پرداخت. دوران اشتغال وی در هاثورن باعث شد مطالب زیادی درباره مدیرت کارخانه و خطاهای رایج در بخش های مرتبط با کارایی ماشین آلات و انسان ها بیاموزد. همچنین باعث گردید روند شغلی او تحت تأثیر قرار گرفته و متحول شود.

وسترن الکتریک یکی از کارخانجات جنبی شرکت AT&T بود و دمینگ برای تحقق در آن در راستای اجرای پروژه ای که در زمینه SQC توسط والتر شوارت در حال اجرا بود استخدام گردید. SQC ریشه در تحقیق بر روی بهره وری کشاورزی داشت که در انگلستان اجرا شده بود. شوارت برای این که بتواند به شناسایی نقائص یا میزان مغایرت کیفی در طول فرآیند تولید بپردازد، به ایجاد روش های نمونه گیری آماری پرداخت و این یک گام مهم در کنترل کیفیت بود. سیستم تولید ماشینی ایجاد شده توسط ریچارد آرک رایت و افراد پس از او، متعهد به حفظ کیفیت از طریق اجرای صحیح وظایف و طراحی مناسب ماشین آلات و فرآیندهای تولید بود، ولی در عمل این تعهد به ندرت اتفـاق می افتاد و اجرای نادرسـت وظایف، ماشین آلات خـراب و خطاهای کارکنان منجر به ایجاد مشکلاتی می گردید.

یکی از عوامل ایجاد و توسعه مدیریت علمی، احساس نیاز به کاهش هزینه های تولید بود و در این راستا فردریک تیلور و هرینگتون امرسون هر دو به اهمیت اجرای صحیح وظایف و سرمایه گذاری در آموزش و نگه داری جهت حصول اطمینان از اجرای صحیح وظایف اشاره نموده بودند. از آن جا که برای بررسی کیفیت کالاها، بازرسی نهایی محصولات در انتهای خطوط تولیـد انجام می گرفت، شوارت معتقد بودکه باید نقائص و علت آن ها خیلی زودتر معین شوند تا علل مذکور برطرف گردند و نباید تا انتهای فرآیند ساخت محصول منتظر نشست و فقط به بازرسی محصول نهایی پرداخت.

دمینگ از شوارت مطالب زیادی درباره SQC فراگرفت و نیز هنگامی که در دفتر سنسوز در واشنگتون دی سی کار می کرد، یک فرصت مطالعاتی یک ساله در لندن فراهم آورد و با رولند فلمینگ، آماردان انگلیسی که منشأ ایجاد مفهوم SQC بود همکاری نمود. دمینگ تبدیل به یک شخصیت برجسته در روش های SQC گردید و در طول جنگ دوم جهانی به آموزش مهندسان و مدیران کارخانجات پرداخت. پس از جنگف علاقه به موضوعات کیفی مجدداً فروکش نمود و با کاهش میزان علاقه شرکت های امریکایی به موضوعات کیفیت، دمینگ به امر مشاوره دولت های خارجی علاقه مند به استفاده از SQC پرداخت. در سال 1947 یک قرارداد مشاوره ای را در ژاپن پذیرفت و مدت چند ماه در سرتا سر این کشور مسافرت نمود و در راه اندازی سیتم های کیفیت به ارائه رهنمون پرداخت.

صنایع پیشرو در ژاپن برخلاف صنایع امریکا، از SQC مطلع بوده و با اقدامات و مطالعات دمینگ و شوارت در این زمینه آشنا بوده و آمادگی به کارگیری روش های آن ها را داشتند. اتحادیه دانشمندان و مهندسین ژاپن (JUSE) که در سال 1946 به منظور کمک به بازسازی پس از جنگ ژاپن تشکیل گردید، به مطالعه روش های SQC و کیفیت پرداخت و یک ریاضی دان باهوش و جوان به نام ایشیکاوا گارو به برگزاری سمینارهایی در رابطه با موضوع کیفیت برای صاحبان صنایع اقدام نمود. دمینگ مذاکراتی را با تعدادی از اعضای برجسته JUSE در طول اقامت خود در ژاپن انجام داد و در سال 1950 جهت ارائه یک مجموعه سخنرانی درباره SQV مجدداً به این کشور دعوت گردید. وی در سال 1951 و 1952 نیز برای آموزش مباحث جدید کیفیت به ژاپن بازگشت و پس از آن نیز بازدیدهای منظمی از آن جا به عمل آورد.

در سال 1951 به پاس خدمات دمینگ، جایزه دمینگ برای تحقیق در مدیریت کیفیت بنیان گذاری شد و در سال 1960 هیروهیتو امپراتور ژاپن، مدل افتخار به دمینگ اهدا نمود. در دهه 1960 صنایع ژاپن به تولید حجم انبوهی از کالاها با هزینه پایین وکیفیت بالا پرداختند و آن ها را به بازارهای جهانی سرازیر نمودند و این در حالی بود که شرکت های امریکایی از اهمیت کیفیت غافل وخود را نسبت به رقبای خارجی برتر می دانستند و درنتیجه در دهه1970، سازندگان خودرو و لوازم برقی و الکترونیکی امریکا، با تهدید جدی مواجه گردیدند. در ژاپن شرکت تویوتا به رهبری تویودا کیشیرو، در زمینه کیفیت و رقابت جهانی پیشرو بود. در این شرکت، دو مهندس تولید باهوش به نام های اوهنوتایشی و شینگو شیگیو ، سیستم مشهور تولید تویوتا را ایجاد نمودند که از عناصری نظیر ضایعات صفر، بهبود مستمر و مدیریت کیفیت جامع تشکیل می شد. با تلاش های ایشیکاوا و همکارانش در JUSE ، تکنیک هـای مشابهی در شرکت های دیگر ژاپنی ایجاد شد و توسعه یافت. در سال 1980 هنگامی که ژاپنی ها بازار داخلی امریکا را تحت تأثیر قرار داده بودند، شبکه تلویزیونی NBC یک فیلم مستند با عنوان «اگر ژاپن می تواند چرا ما نتوانیم» پخش نمود.

تماشاگران این فیلم هنگامی که مشاهده نمودند تکنیک های کنترل کیفی که صنایع ژاپن را این چنین قدرتمند ساخته است در امریکا ابداع و توسط دمینگ و همکارش جوزف جوران به ژاپن برده شـده اسـت، حیرت زده شـدند و به سرعت این تصـور در اذهـان شـکل گـرفت کــه چون تکنیک های مذکور در امریکا ظهور یافته اند، لذا به سادگی می توان آن ها را به شرکت های امریکایی تسری داد. نتیجه، همان طور که دمینگ اشاره نموده است، یک توجه ناگهانی به کنترل کیفیت آماری و فلسفه آن بود. یک داستان جالب در این زمینه، مربوط به شرکت کامپیوتری امریکمایی است که از ژاپن میکرو چیپ خریداری می کرد. این شرکت سطح استاندارد قابل قبول خود برای قطعات را یک در ده هزار قطعه معیوب تعیین نمود و برای سفارش یکصد هزار عددی خود، فقط ده عدد چیپ معیوب را مورد قبول اعلام کرد. هنگامی که سفارش مذکور به مقصد رسید، علاوه بر یکصد هزار چیپ، یک بسته کوچک شامل ده عدد چیپ نیز وجود داشت و هنگامی که شرکت امریکایی دلیل « را از تولیدکننده ژاپنی جویا شد، پاسخ دادند «این ها همان ده عدد چیپ معیوبی می باشند که شما درخواست نموده بودید.» در طول دهه 1980، دمینگ معروف ترین مدیر در جهان بود و فلسفه رشد یافته مدیریت کیفیت جامع او در آن زمان ایجاد شد. در نظر دمینگ، کیفیت مفهومی بالاتر از یک مجموعه از روش ها برای کیفیت و استاندارد سازی بود. کیفیت باید توسط کل شرکت مورد توجه قرار می گرفت.

دمینگ در مشهورترین کتاب خود به نام«پس از بحران» که در سال 1986 آن را تألیف نمود، به بیان چگونگی معرفی و اجرای یک سیستم کیفیت پرداخت و در آخرین اثر خود به نام «اقتصاد جدید برای صنایع، دولت و فرهنگ» که در سال 1993 (در سال مرگش) منتشر نمود، به بیان اهمیت تفکر کیفی در رقابت و شکوفایی ملی پرداخت. دمینگ در 20 دسامبر سال 1993 ، در منزل خود در واشنگتون دی سی درگذشت. همانطورکه ملاحظه می شود، روندکاری دمینگ را در دو قسمت می توان بررسی نمود: نخست کار بر روی کنترل کیفیت آماری یعنی موضوعی که وی در آن بسیار خبره و پیش رو بود و بر اساس نظریات شورات و فلمینگ شکل گرفته بود. اندازه گیری مغایرت ها و اختلاف نسبت به سطح استانداردف فرآیند مرکزی SQC می باشد. این مغایرت ها از طریق نمونه گیری در ملاحل مختلف فرآیند تولید اندازه گیری می شوند. هنگامی که این مغایرت ها و اختلافات مشخص شدند، آن گاه به بررسی علل آن ها پرداخته می شود. دمینگ علل مغایرت ها را به دو دسته طبقه بندی نموده است:

«معمولی» و «ویژه». علل ویژه به آن هایی گفته می شود که نتیجه رخداد ویژه ای باشند و معمولاً به نحوه کارکرد خود کارگران بازمی گردد. علل معمولی آن هـایی هستند کـه در طـول فـرآیند تـولید ایجـاد می شوند و خارج از کنترل کارگران می باشند، بنابراین رسیدگی به آن ها وظیفه مدیریت است. به گفته دمینگ، 94 درصد از مغایرت ها ناشی از علل معمولی می باشند و بنابراین یکی از وظایف مهم مدیریت، شناسایی آن ها و جلوگیری از بروز آن می باشد. توجه به این نکته اهمیت داردکه دمینگ معتقد بود مسئولیت کیفیت در وهله اول برعهده مدیریت می بیاشد.

وی قویاً مخالف این نظر بود که کیفیت پایین ناشی از عملکرد ضعیف کارگران است و معتقد بود به ندرت پیش می آید که کیفیت پایین ناشی از کارایی ضعیف کارگران باشد. دمینگ نیز مشابه شوارت، چرخه برنامه ریزی، اجراء بررسی و اقدام که در آن اقدامات و وقایع به طور پیوسته و مستمر نظارت می شوند و نقائص با مشکلات به سرعت مورد توجه قرار گرفته و اصلاح می شوند را مد نظر قرار داد. این موضوع در ژاپن به نام «چرخه دمینگ» شهرت یافت. اکنون این سؤال وجود داردکه دمینگ تا جه حدی بر ژاپن تأثیر گذاشت؟ و ژاپن تا چه حدی بر دمینگ تأثیرگذاشت؟ همان طور که قبلاً گفته شد، SQC در ژاپن و برخی از سازمان های ژاپنی شناخته شده بود (از جمله JUSE ) و آن ها به صورت فعال در توسعه و پیاده سازی آن ایفای نقش نمودند و نیز شک نداریم که دمینگ نقش بسیار مؤثری در اجرای سیستم های کیفیت در ژاپن داشت؛ همان گونه که تجارب و معلومات گران بهایی را به ژاپن انتقال داد و حتی امروزه بسیاری از صاحبان مشاغل در ژاپن، دمینگ را به خاطر کارهایش ستایش می نمایند؛

اما با وجود همه این ها او در حرکت ژاپن به سوی کیفیت تنها عامل محرک نبود. به همین نسبت نظرات ژاپنی ها نیز درباره مدیریت کیفیت جامع، بر روی تفکرات بعدی دمینگ مؤثر بوده است، زیرا دمینگ بازدیدهای منظمی از کشور ژاپن داشت و با بسیاری از صنعت کاران و مهندسان ژاپن به بحث و گفت و گو پرداخته است و بسیار بعید به نظر می رسد که میان آن ها تبادل نظری صورت نگرفته باشد. فلسفه مدیریت کیفیت دمینگ در چهارده اصل، در کتابی در سال 1986 به چاپ رسید. اصول چهارده گانه دمینگ در کیفیت عبارت است از : 1-ایجاد ثبات رویه؛ 2- تعیین یک فلسفه جدید رهبری و رویه؛ 3- حذف وابستگی به بازرسی نهایی کیفیت و ایجاد فرآیند بازرسی مستمر از اولین فرآیند؛ 4- بررسیهزینه نهایی کیفیت خوب و بد؛ 5- انجام بهبود مستمر تولید و خدمات؛ 6- آموزش حین خدمات؛ 7-رهبری مؤثر؛ 8- زدودن ترس و قادر ساختن افراد جهت انجام مؤثر امور؛ 9- شکستن موانع میان بخش ها؛ 10- حذف شعارها و هدف ها؛ 11- حذف استانداردهای کارف سهمیه بندی، مدیریت برمبنای هدف و مدیریت 12- برطرف نمودن موانعی که باعث تضییع حقوق کارکنان نسبت به بالادستان آن ها می شود، چه در سطح کارگری و چه در سطح مدیریتی؛ 13- برقراری برنامه فشرده آموزشی و فرهنگی و خودسازی؛ 14- گردش شغلی کارکنان.

نفوذ نگرش ژاپنی در کیفیت جامع به خوبی مشاهده می شود. بهبود مستمر، اعمال کیفیت از اولین فرآیند، گردش شغلی و ثبات رویه، همگی عناصر سیستم تولید تویوتا و فلسفه مدیریت کیفیت جامع ژاپنی می باشند. دمینگ، یعنی مردی که بسیاری او را با کنترل آماری می شناسند، به بیان این مطلب می پردازد که به کارگران در کارشان و به مدیران در شرکت احترام بگذارید، آن ها را هدایت و تشویق نمایید و به آن ها فرصت دهید تا کارشان را به بهترین وجه انجام دهند. به جای تعیین اهداف، یک سیستم بی انتها داشته باشیم که هر یک از افراد را در شرکت به تکاپو بر انگیزد تا به بهترین وجه به انجام وظایف خود بپردازند و نه فقط برای رسیدن به چند هدف مطلوب بلکه برای رضایت بخش و مطلوب انجام دادن وظایف خود تلاش نمایند.

دمینگ رهبرانی را که از هدف های آماری استفاده می نمایند، به چماقی تشبیه کرد که کارکنان را تهدید به انجام امور می کنند. به نظر او اگر کارکنان دلایل تولید با کفیت بهتر را نمی دانند، این وظیفه رهبران است که اهمیت کار را به آن ها نشان دهند و نباید آن ها را بدون ذکر علت مجبور نمایند. جالب است که دمینگ را در این دیدگاه با دو فرد پیشرو دیگر در زمینه کیفیت یعنی جوزف جوران و فیلیپ کراسبی مقایسه نماییم. جوران در برخی موارد نسبت به دمینگ در تکنیک های SQC برتری داشت و حتی در تأثیرگذاری بر ژاپنی ها نیز نسبت به دمینگ مؤثرتر بوده است.

او نیز شبیه دمینگ معتقد بود مدیریت جهت دست یابی به کیفیت، باید به جای تعیین اهداف آماری به سمت فرهنگ بهبود مستمر حرکت نموده و آن را از طریق آموزش و انگیزش پشتیبانی نماید. کراسبی نیز کـه یک مهنـدس بـود و بـا مـارتین و سپس ITT چند سـال کارکرده بود، اصول چهارده گانه ای داشت که شبیه دمینگ موضوعات آموزش، انگیزش و تعهد مدیریت سطوح بالا را جهت بهبود کیفیت لازم می دانست ولی تنها تفاوت عمده ای که با دمینگ و جوران داشت، این بود که به تعیین اهداف معتقد بود. کراسبی همچنین مدیران را به درنظرگرفتن هزینه های کیفیت پایین بر اساس هزینه تعمیرات، جایگزینی تولیدات معیوب، و از دست دادن مشتریان فرا می خواند. دمینگ که برای چند دهه دانشمندی ناشناس در کشور خود بود، سرانجام به آن شایستگی که برازنده اش بود دست یافت.

وی برخلاف جوران و کراسبی، هیچ وقت به طور جدی دیدگاه های خود درباره کیفیت را در قالب یک سیستم شکل نـداد. SQC مجموعـه ای از تکنیک هـا بـرای دست یابی به کیفیت بود ولی استفاده از آن به تنهایی ضامن توفیق در کیفیت نبود، زیرا برای رسیدن به کیفیت، یک مسیر طولانی وجود ندارد. اصول چهارده گانه دمینگ، یک دستورالعمل برای رسیدن به کیفیت نیست، بلکه راهنمایی برای تفکر درباره کیفیت و توسعه آن می باشد. آن چه کیفیت ماندگار را امکان پذیر می سازد، کارکنان و شرکت می باشند. شاید ماندنی ترین ارثیه دمینگ، این گفته باشدکه» «مدیریت کیفیت فقط زیرمجموعه ای از علم مدیریت نیست، بلکه فلسفه ای فراگیر است که مباحثی برای رهبری، انگیزش و مدیریت دانش به همراه دارد.»


cialis online cheap
دوشنبه 3 تیر 1398 02:41 ق.ظ

Amazing loads of helpful material!
ou acheter du cialis pas cher order generic cialis online cilas acheter cialis kamagra cialis for sale cialis 5 mg schweiz wow cialis 20 cialis venta a domicilio cialis daily new zealand cialis dose 30mg
Buy cialis online
یکشنبه 2 تیر 1398 10:49 ق.ظ

You said it very well..
only now cialis 20 mg cialis per paypa we choice free trial of cialis only now cialis for sale in us cialis efficacit are there generic cialis canadian drugs generic cialis cialis arginine interactio venta cialis en espaa acheter cialis meilleur pri
Cialis pills
شنبه 1 تیر 1398 08:10 ب.ظ

You actually reported that perfectly.
cialis rezeptfrei sterreich cialis generico lilly buy cialis uk no prescription cialis australian price cialis sans ordonnance cialis cuantos mg hay dosagem ideal cialis cialis diario compra 5 mg cialis pharmacie en ligne how does cialis work
Cialis canada
شنبه 1 تیر 1398 03:15 ق.ظ

Amazing all kinds of wonderful knowledge.
cilas cialis generic generic for cialis only here cialis pills cialis dose 30mg how do cialis pills work cialis kaufen bankberweisung cialis flussig cialis 100 mg 30 tablet order cialis from india
http://supveri.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 11:06 ق.ظ

Nicely put, Many thanks!
cialis generico lilly price cialis per pill free generic cialis where to buy cialis in ontario comprar cialis navarr look here cialis cheap canada cialis bula cialis patent expiration no prescription cialis cheap cialis professional from usa
http://mankose.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 06:36 ب.ظ

You have made the point.
venta de cialis canada click here take cialis cialis pills price each cialis 20mg order generic cialis online cialis generique cialis mit grapefruitsaft viagra cialis levitra prix de cialis cialis dosage recommendations
Cialis 20 mg
چهارشنبه 29 خرداد 1398 07:31 ق.ظ

Fantastic posts. Thanks a lot.
cialis taglich prix cialis once a da only best offers 100mg cialis buy cialis online sublingual cialis online cialis 5mg billiger tadalafil 5mg cialis arginine interactio cialis dosage recommendations cialis daily reviews
generic cialis mail order
سه شنبه 28 خرداد 1398 09:06 ق.ظ

Fantastic material, Thanks!
when will generic cialis be available buy name brand cialis on line achat cialis en itali we choice cialis pfizer india cialis daily reviews cialis savings card cialis tablets for sale try it no rx cialis cialis authentique suisse rezeptfrei cialis apotheke
purchasing cialis on the internet
دوشنبه 27 خرداد 1398 06:00 ب.ظ

With thanks! Ample material!

prezzo di cialis in bulgaria cialis 5mg cialis great britain when will generic cialis be available when can i take another cialis cialis et insomni cialis online cialis billig cialis dosage amounts low cost cialis 20mg
http://ancare.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 09:22 ق.ظ

Nicely put, Thank you!
buy generic cialis venta de cialis canada cialis pills price each wow cialis tadalafil 100mg cialis coupons printable cialis generico lilly discount cialis price cialis per pill cialis y deporte the best choice cialis woman
http://stilbortho.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 07:22 ب.ظ

Wow quite a lot of excellent facts.
cialis tablets online prescriptions cialis tadalafil 20mg cialis for sale in europa cialis coupons cialis daily dose generic cialis rezeptfrei sterreich cialis 5mg acheter du cialis a geneve cialis kaufen
http://sancredest.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 04:45 ق.ظ

Really plenty of great tips.
only best offers cialis use cialis 5mg prix tadalafil tablets cialis en mexico precio acquistare cialis internet how much does a cialis cost look here cialis cheap canada cialis online nederland cialis baratos compran uk cialis baratos compran uk
Cialis online
پنجشنبه 23 خرداد 1398 02:38 ب.ظ

You mentioned it adequately.
cialis 5 mg scheda tecnica price cialis per pill cialis 5 mg schweiz cialis et insomni how much does a cialis cost prix de cialis cialis ahumada canadian cialis how to purchase cialis on line cialis official site
cialisvie.com
سه شنبه 21 خرداد 1398 04:48 ق.ظ

This is nicely put! !
cialis price thailand cialis 05 calis cialis patentablauf in deutschland cialis generika warnings for cialis import cialis buying brand cialis online opinioni cialis generico generic cialis at the pharmacy
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 05:39 ب.ظ

With thanks. An abundance of stuff.

rx cialis para comprar warnings for cialis sublingual cialis online cialis generico cialis therapie generico cialis mexico cialis pills cialis canada effetti del cialis india cialis 100mg cost
Cialis pills
جمعه 16 آذر 1397 03:04 ب.ظ

Thank you. Quite a lot of data!

cialis australian price cialis farmacias guadalajara cialis online cialis prezzo in linea basso where cheapest cialis cialis kamagra levitra cialis arginine interactio cialis 20mg prix en pharmacie when can i take another cialis wow cialis 20
buy cialis us pharmacy
پنجشنبه 15 آذر 1397 07:59 ب.ظ

Nicely put. Many thanks.
tadalafil 20 mg cialis billig india cialis 100mg cost cialis for sale south africa deutschland cialis online only best offers 100mg cialis brand cialis nl cost of cialis per pill free cialis cialis generika in deutschland kaufen
buy cialis online best price
پنجشنبه 15 آذر 1397 12:25 ق.ظ

Truly tons of useful facts!
pastillas cialis y alcoho cialis for sale south africa if a woman takes a mans cialis cialis 5 mg effetti collateral cialis cipla best buy cialis pills boards achat cialis en suisse cialis professional yohimbe cialis 20 mg effectiveness cialis in sconto
buy cheap cialis on line
چهارشنبه 14 آذر 1397 08:29 ق.ظ

You actually mentioned this fantastically.
cialis prices in england viagra vs cialis vs levitra tadalafil tablets discount cialis interactions for cialis cialis en mexico precio we choice cialis uk viagra vs cialis vs levitra buying cialis in colombia tadalafil 20 mg
buy cialis with no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 08:56 ب.ظ

Wow all kinds of good facts!
where to buy cialis in ontario order generic cialis online viagra cialis levitra pastillas cialis y alcoho cialis lowest price cialis generico postepay try it no rx cialis cialis dosage callus il cialis quanto costa
buy cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 10:05 ق.ظ

Appreciate it! Plenty of information!

cialis 5mg prix price cialis best how does cialis work the best choice cialis woman walgreens price for cialis buying cialis in colombia cialis italia gratis cialis patent expiration only now cialis for sale in us cialis from canada
Cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 10:17 ب.ظ

You made your point.
ou acheter du cialis pas cher preis cialis 20mg schweiz cialis manufacturer coupon cialis australian price click now buy cialis brand cialis 5 mg para diabeticos cialis daily new zealand venta de cialis canada order cialis from india cialis mit grapefruitsaft
buy generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 09:35 ق.ظ

You expressed that effectively!
low cost cialis 20mg cialis generique cialis qualitat cialis daily dose generic cialis daily generic cialis in vietnam cialis rezeptfrei sterreich generic cialis tadalafil calis online cialis
buy cialis cheap
یکشنبه 11 آذر 1397 09:45 ب.ظ

Cheers! A good amount of stuff!

cialis diario compra cialis cipla best buy generic cialis levitra ou acheter du cialis pas cher try it no rx cialis brand cialis generic bulk cialis cialis professional yohimbe cialis 5 mg funziona rezeptfrei cialis apotheke
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 08:56 ق.ظ

Thanks, Good information!
cialis dosage amounts we recommend cialis best buy ou acheter du cialis pas cher get cheap cialis if a woman takes a mans cialis calis precios cialis peru viagra vs cialis vs levitra cialis per paypa tesco price cialis
buy cialis pills online
شنبه 10 آذر 1397 09:56 ب.ظ

Thanks. Awesome information!
cialis in sconto cialis for sale cialis pills boards cialis super kamagra cialis cuantos mg hay click here to buy cialis cialis arginine interactio we choice cialis pfizer india cialis usa cost no prescription cialis cheap
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 08:43 ق.ظ

Position nicely applied.!
cialis y deporte we like it cialis soft gel recommended site cialis kanada cialis sicuro in linea enter site very cheap cialis cheap cialis cialis pas cher paris cialis generico milano we choice cialis uk cialis coupons
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 09:25 ب.ظ

Amazing info, With thanks!
canada discount drugs cialis link for you cialis price cialis canada on line look here cialis cheap canada click now cialis from canada cialis prezzo di mercato cialis 20 mg effectiveness weblink price cialis cialis kaufen bankberweisung cialis tablets
where to buy cialis online
جمعه 9 آذر 1397 09:31 ق.ظ

You expressed it really well!
import cialis cialis generisches kanada we like it cialis soft gel prezzo di cialis in bulgaria cialis tablets for sale non 5 mg cialis generici tadalafil cialis free trial estudios de cialis genricos cialis alternative
Online cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 10:29 ب.ظ

Info well applied..
cialis canadian drugs cialis 30 day trial coupon click here to buy cialis buy cheap cialis in uk cialis tablets warnings for cialis look here cialis order on line cialis 20mg preis cf cialis dosage amounts prix cialis once a da
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30